**3.12:** Οι θεότητες, τρεφόμενες από τη θυσία, θα σου προσφέρουν (αυθόρμητα) τα απαραίτητα μέσα για την εκτέλεση των καθηκόντων σου. Όποιος, χωρίς να προσφέρει στους άλλους, απολαμβάνει μόνος για τον εαυτό του τις προμήθειες που λαμβάνονται έτσι από τις θεότητες, είναι βεβαίως κλέφτης.
**Σχόλιο:** Η φράση «iṣṭān bhogān hi vo devā dāsyante yajña-bhāvitāḥ» — και εδώ, ο όρος «iṣṭa-bhoga» δεν μπορεί να σημαίνει επιθυμητά αντικείμενα απόλαυσης. Ο λόγος είναι ότι η προηγούμενη στίχος (η ενδέκατη) μιλά για την επίτευξη του υπέρτατου αγαθού, και αυτή (η δωδέκατη) στίχος δηλώνει το μέσο γι' αυτό. Το υπέρτατο αγαθό δεν μπορεί ποτέ να επιτευχθεί ενώ υπάρχει επιθυμία για απολαύσεις. Επομένως, εδώ η λέξη «iṣṭa», που προέρχεται από τη ρίζα «yaj», και η λέξη «bhoga» που σημαίνει απαραίτητες προμήθειες, το νόημα των προαναφερθέντων λέξεων είναι: Εκείνες οι θεότητες θα συνεχίσουν να σας παρέχουν τα απαραίτητα μέσα για την εκτέλεση της θυσίας (της καθήκουσας δράσης).
Η φράση «yajña-bhāvitāḥ devāḥ» υπονοεί ότι οι θεότητες, θεωρώντας το καθήκον τους, σίγουρα παρέχουν στους ανθρώπους τις απαραίτητες προμήθειες· είναι μόνο οι άνθρωποι που πρέπει να εκπληρώσουν το καθήκον τους.
«tair dattān apradāya ebhyo yo bhuṅkte» — Ο Κύριο Βραχμά χρησιμοποίησε τις λέξεις «te devāḥ» για τις θεότητες επειδή μπροστά του ήταν άνθρωποι, όχι θεότητες. Αλλά εδώ χρησιμοποιείται η λέξη «ebhyaḥ» (που σχηματίζεται από το «idam»), υποδεικνύοντας εγγύτητα. Για τον Κύριο, όλοι είναι κοντά (Γκίτα 7.26). Αυτό αποδεικνύει ότι από εδώ και πέρα, αρχίζουν τα ίδια τα λόγια του Κυρίου.
Εδώ, η λέξη «bhuṅkte» δεν σημαίνει απλώς να τρώει τροφή, αλλά αναφέρεται στη χρήση όλων των απαραίτητων μέσων για τη σωματική διατήρηση (τροφή, ένδυση, πλούτος, στέγη, κ.λπ.) για τη δική του ευχαρίστηση.
Αυτό το σώμα λαμβάνεται από τους γονείς και τρέφεται επίσης από αυτούς. Η γνώση λαμβάνεται από τους δασκάλους. Οι θεότητες παρέχουν σε όλους τα μέσα για την καθήκουσα δράση. Οι σοφοί μεταδίδουν σοφία σε όλους. Οι πρόγονοι δείχνουν στους ανθρώπους τα μέσα για ευτυχία και άνεση. Τα ζώα, τα πουλιά, τα δέντρα, οι αναρριχητικές φυτές, κ.λπ., παραδίδονται για την ευτυχία των άλλων. (Παρόλο που τα ζώα, τα πουλιά, κ.λπ., δεν γνωρίζουν ότι ωφελούν άλλους, ωστόσο, ωφέλεια προς άλλους συμβαίνει αυθόρμητα μέσω αυτών.) Έτσι, όποια μέσα κατέχουμε — δύναμη, ικανότητα, θέση, εξουσία, πλούτος, περιουσία, κ.λπ. — όλα αυτά έχουν ληφθεί από άλλους. Επομένως, αυτά πρέπει να απασχολούνται στην υπηρεσία των άλλων μόνο.
Το σώμα, οι αισθήσεις, ο νους, ο νους, κ.λπ. — όλα αυτά τα πράγματα έχουν ληφθεί από τον κόσμο. Δεν είναι ποτέ δικά μας, ούτε θα γίνουν ποτέ. Επομένως, να τα θεωρούμε ως δικά μας και για τον εαυτό μας, και να απολαμβάνουμε ευχαρίστηση μέσω αυτών, είναι η ίδια η δέσμευση. Ο απλός τρόπος να απελευθερωθούμε από αυτή τη δέσμευση είναι να θεωρούμε αυτά τα πράγματα ως ανήκοντα σε εκείνους από τους οποίους τα λάβαμε, και να τα απασχολούμε ανιδιοτελώς στην υπηρεσία τους. Αυτό είναι το υπέρτατο καθήκον μας.
Μια αμφιβολία συχνά προκύπτει στο μυαλό των αναζητητών: «Αν υπηρετούμε τον κόσμο, θα προσκολληθούμε σε αυτόν και θα εμπλακούμε!» Αλλά τα λόγια του Κυρίου καθιερώνουν ότι η αιτία της εμπλοκής δεν είναι η υπηρεσία, αλλά μάλλον το αίσθημα να παίρνει κάποιος κάτι για τον εαυτό του. Επομένως, η εγκατάλειψη του αισθήματος της λήψης και, όπως οι θεότητες, η δωρεά ευτυχίας στους άλλους είναι το υπέρτατο καθήκον κάθε ανθρώπου.
Η αρχή του Καρμαγιόγκα προβλέπει τη σωστή χρήση των ληφθέντων μέσων, της ικανότητας, του χρόνου και της κατανόησης. Το να επιθυμεί κανείς περισσότερα (νέα μέσα, κ.λπ.) πέρα από τα ληφθέντα μέσα είναι αντίθετο με την αρχή του Καρμαγιόγκα. Επομένως, κάποιος πρέπει να απασχολεί τα ληφθέντα μέσα, κ.λπ., για την ευημερία των άλλων. Δεν υπάρχει η παραμικρή ανάγκη για περισσότερα. Είναι λογικό ότι από κάποιον αναμένεται όσο είναι η ικανότητά του· τότε πώς μπορεί ο Θεός ή οι θεότητες να περιμένουν περισσότερα από αυτό;
«stena eva saḥ» — Η χρήση του ενικού εδώ («saḥ stenaḥ») υπονοεί ότι το άτομο που δεν εκτελεί το καθήκον του παίρνει μόνο για τον εαυτό του το μερίδιο των προμηθειών (τροφή, νερό, ένδυση, κ.λπ.) που προορίζεται για όλους, χωρίς να το δίνει στους άλλους. Επομένως, είναι βεβαίως κλέφτης.
Όποιος απολαμβάνει μόνο για τον εαυτό του χωρίς να δίνει στους άλλους το μερίδιό τους είναι σίγουρα κλέφτης. Αλλά όποιος, σε οποιοδήποτε βαθμό, επιθυμεί να ικανοποιήσει το δικό του εγωιστικό συμφέρον — δηλαδή, επιθυμεί σεβασμό, έπαινο, κ.λπ., σε αντάλλαγμα για την απασχόληση των μέσων σε υπηρεσία — είναι επίσης κλέφτης σε αυτόν τον βαθμό. Η καρδιά ενός τέτοιου ατόμου δεν μπορεί ποτέ να παραμείνει καθαρή και ειρηνική.
Αυτό το μεμονωμένο σώμα δεν είναι με κανέναν τρόπο χωριστό από τον συλλογικό κόσμο, ούτε μπορεί να είναι· επειδή το μέρος του συλλογικού ονομάζεται το άτομο. Επομένως, να θεωρούμε το άτομο (σώμα) ως δικό μας και να μην θεωρούμε το συλλογικό (κόσμο) ως δικό μας είναι η αιτία των δυαδικοτήτων όπως η έλξη και η απέχθεια, και αυτό το ίδιο είναι ο εγωισμός, η ατομικότητα ή η ανισότητα. Μέσω της πρακτικής του Καρμαγιόγκα, όλα αυτά (έλξη, απέχθεια, κ.λπ.) καταστρέφονται εύκολα. Ο λόγος είναι ότι ο Καρμαγιόγι διατηρεί το αίσθημα: «Ό,τι κάνω, δεν το κάνω για τον εαυτό μου, αλλά για ολόκληρο τον κόσμο.» Εδώ βρίσκεται ένα βαθύ σημείο: ο Καρμαγιόγι εκτελεί όλες τις ενέργειες με στόχο την ευημερία ολόκληρου του κόσμου, χωρίς να εκτελεί καν κάποια ενέργεια για τη δική του ευημερία. Ο λόγος είναι ότι το να θεωρούμε τη δική μας ευημερία ως χωριστή από την ευημερία όλων δημιουργεί επίσης ατομικότητα και ανισότητα, που είναι εμπόδια στην πρόοδο του αναζητητή. Ό,τι έχουμε — σώμα, αισθήσεις, νους, νους, κ.λπ. — όλα αυτά έχουν ληφθεί από τον κόσμο. Το να χρησιμοποιούμε ένα πράγμα που λάβαμε από τον κόσμο αποκλειστικά για την εκπλήρωση των δικών μας εγωιστικών σκοπών δεν είναι ειλικρίνεια.
**Ειδικό Σημείο Σχετικά με το Καθήκον:**
Ο μοναδικός στόχος της Ινδουιστικής κουλτούρας είναι η ευημερία της ανθρωπότητας. Με αυτόν τον στόχο, ο Κύριο Βραχμά (στην αρχή της δημιουργίας) διατάζει τους ανθρώπους να δίνουν ευτυχία ο ένας στον άλλο μέσω της ανιδιοτελούς εκτέλεσης των αντίστοιχων καθηκόντων τους (Γκίτα 3.10).
Σε μια οικογένεια, αδέλφια, αδελφές, μητέρες, κ.λπ., όλοι σίγουρα εκτελούν ενέργειες· αλλά το μεγάλο λάθος που κάνουν είναι ότι εκτελούν ενέργειες υπό την επήρεια επιθυμίας, προσκόλλησης, άγνοιας, εγωισμού, κ.λπ. Επομένως, δεν κερδίζουν ούτε κοσμικά ούτε μετακοσμικά οφέλη· μάλλον, υποφέρουν ζημία. Η δράση για τον εαυτό κάτω από την επήρεια του εγωισμού μόνο προκαλεί διχόνοια, σύγκρουση, ζήλεια, κ.λπ., σε αυτόν τον κόσμο και οδηγεί σε μια άθλια κατάσταση στον επόμενο. Υπηρετώντας άλλους και επιθυμώντας κάτι σε αντάλλαγμα, η σχέση κάποιου με αντικείμενα και άτομα γίνεται δεσμευτική. Η συσχέτιση οποιασδήποτε ενέργειας με τον εγωισμό κάνει αυτή την ενέργεια μικρή και δεσμευτική. Κανείς στον κόσμο δεν αποκαλεί έναν εγωιστή άτομο καλό. Κανείς δεν επιθυμεί να δώσει περισσότερα σε αυτόν που επιθυμεί. Συχνά παρατηρείται ότι ακόμη και στο σπίτι, τα πράγματα κρύβονται από ένα άτομο που είναι προσκολλημένο και επιζητεί ευχαρίστηση. Αντίθετα, αν υπηρετούμε άλλους με όποια κατανόηση, χρόνο, ικανότητα και μέσα έχουμε, σίγουρα οδηγεί σε ευημερία. Εκτός αυτού, ακόμη και χωρίς να επιθυμούμε αντικείμενα, άνεση, σεβασμό, τιμή, κ.λπ., αρχίζουν να επιτυγχάνονται. Ωστόσο, ένας Καρμαγιόγι δεν έχει επιθυμία για σεβασμό, έπαινο, κ.λπ., επειδή η επιθυμία για αυτά και η απόλαυση της ευχαρίστησης είναι δεσμευτικές. «Πώς μπορώ να επιτύχω ευτυχία;» — μόνο λόγω αυτής της επιθυμίας, ένα άτομο γίνεται απρόσεκτο στο καθήκον και πέφτει. Επομένως, «Πώς μπορούν οι άλλοι να επιτύχουν ευτυχία;» — ένα τέτοιο αίσθημα πρέπει πάντα να διατηρείται από έναν Καρμαγιόγι. Όλα τα άτομα στο σπίτι — γονείς, αδέλφια, αδελφές, σύζυγος, παιδιά, κ.λπ. — πρέπει να σκέφτονται την ευημερία ο ένας του άλλου.
Ένα κοινό λάθος που κάνει αυτός που υπηρετεί είναι ότι κάθεται με ψευδή υπερηφάνεια, σκέφτοντας, «Εγώ υπηρετώ», «Εγώ δίνω πράγματα». Στην πραγματικότητα, το άτομο που υπηρετεί δίνει το πράγμα που ανήκει στον υπηρετούμενο στον υπηρετούμενο μόνο. Όπως το γάλα της μητέρας δεν είναι για τον εαυτό της αλλά για το παιδί μόνο, ομοίως, όποια μέσα έχει ένα άτομο δεν είναι για τον εαυτό του αλλά για τους άλλους μόνο. Επομένως, ένα άτομο δεν έχει δικαίωμα να νιώθει προσκόλληση προς τα ληφθέντα μέσα, δηλαδή να τα θεωρεί ως δικά του και για τον εαυτό του. Ακόμη και αν κάποιος νιώσει προσκόλληση, τα ληφθέντα μέσα δεν θα παραμείνουν πάντα· μόνο η δέσμευση με τη μορφή προσκόλλησης θα παραμείνει. Για αυτόν τον λόγο, ο Κύριο λέει ότι το άτομο που θεωρεί τα πράγματα ως δικά του και τα απολαμβάνει για τον εαυτό του είναι βεβαίως κλέφτης.
Η ίδια η φύση των θεοτήτων, των σοφών, των προγόνων, των ζώων, των πουλιών, των δέντρων, των αναρριχητικών φυτών, κ.λπ., είναι να κάνουν καλό στους άλλους. Ο άνθρωπος, που λαμβάνει πάντα συνεργασία από αυτούς, είναι υπόχρεος σε αυτούς. Για την απελευθέρωση από αυτό το χρέος μόνο, προβλέπεται το σύστημα των πέντε μεγάλων θυσιών (θυσία στους σοφούς, τις θεότητες, τα όντα, τους προγόνους και τους ανθρώπους). Μόνο ο άνθρωπος είναι ένα τέτοιο ον που μπορεί ευφυώς να ικανοποιήσει όλους μέσω των καθήκουσών του ενεργειών. Επομένως, η μεγαλύτερη ευθύνη βαρύνει τον άνθρωπο. Μόνο αυτός έχει λάβει τέτοια ελευθερία, χρησιμοποιώντας την σωστά μπορεί να επιτύχει το υπέρτατο αγαθό.
Οι θεότητες, κ.λπ., σίγουρα εκτελούν το καθήκον τους. Αν ο άνθρωπος δεν εκτελεί το καθήκον του, τότε όχι μόνο μεταξύ των θεοτήτων αλλά σε όλους τους τρεις κόσμους, αναταραχή προκύπτει, και ως αποτέλεσμα, φυσικές καταστροφές όπως υπερβολική βροχή, ξηρασία, σεισμός, λιμός, κ.λπ., αρχίζουν να συμβαίνουν. Ο Κύριο λέει επίσης (στη Γκίτα 3.23-24) ότι αν Εκείνος δεν εκτελεί προσεκτικά το καθήκον Του, όλοι οι κόσμοι θα καταστρέφονταν. Όπως ακόμη και αν ένας τροχός ενός κινούμενου αμαξιού σπάσει, ολόκληρο το άρμα σείεται, ομοίως, στον κινούμενο τροχό της δημιουργίας, αν ακόμη και ένα άτομο είναι απρόσεκτο στο καθήκον, η δυσμενής επίδρασή του πέφτει σε ολόκληρη τη δημιουργία. Αντίστροφα, όπως όταν ακόμη και ένα άρρωστο (ασθενές) μέλος του σώματος θεραπευτεί, ολόκληρο το σώμα ωφελείται αυτόματα, ομοίως, μέσω ενός ατόμου που εκτελεί σωστά το καθήκον του, ολόκληρη η δημιουργία ωφελείται αυτόματα.
Ο Πρατζαπάτι Βραχμά διέταξε τόσο τις θεότητες όσο και τους ανθρώπους να εκτελούν τα αντίστοιχα καθήκοντά τους. Οι θεότητες, κ.λπ., όλοι δρουν εντός ορίων. Μόνο ο άνθρωπος, λόγω της ανοησίας του, υπερβαίνει τα όρια. Ο λόγος είναι ότι θεωρεί τα μέσα που λάμβανε για να υπηρετεί άλλους ως δική του ιδιοκτησία. Για να κερδίσει ελευθερία από τη δέσμευση των ενεργειών των άπειρων προηγούμενων γεννήσεων, ο άνθρωπος έχει δοθεί ελευθερία, αλλά την καταχράζεται αναπτύσσοντας προσκόλληση και ιδιοκτησία προς την ενέργεια και τα αποτελέσματά της. Κατά συνέπεια, δημιουργώντας νέα δέσμευση, εμπλέκεται ο ίδιος και προετοιμάζεται να υποφέρει θλίψη για πολλές μελλοντικές γεννήσεις. Επομένως, ο άνθρωπος πρέπει να υπηρετεί τους τρεις κόσμους με όποια μέσα έχει λάβει, δηλαδή πρέπει να απασχολεί αυτά τα μέσα στην υπηρεσία του Θεού, των θεοτήτων, των σοφών, των προγόνων, των ανθρώπων — όλων των όντων.
**Αμφιβολία:** Αν όλα τα ληφθέντα μέσα απασχολούνται στην υπηρεσία των άλλων, πώς θα διατηρηθεί ο βίος του Καρμαγιόγι;
**Επίλυση:** Στην πραγματικότητα, αυτή η αμφιβολία προκύπτει από την ταύτιση του εαυτού με το σώμα, δηλαδή θεωρώντας το σώμα ως τη δική του φύση. Αλλά ο Καρμαγιόγι δεν θεωρεί καμία σχέση με το σώμα· μάλλον, το θεωρεί ως ανήκον στον κόσμο και για τον κόσμο μόνο, και το απασχολεί στην υπηρεσία του. Η όρασή του παραμένει στην άφθαρτη φύση, όχι στο φθαρτό σώμα. Μόνο εκείνος του οποίου η όραση είναι στο σώμα μπορεί να εγείρει μια τέτοια αμφιβολία για το πώς θα διατηρηθεί ο βίος του Καρμαγιόγι. Όσο παραμένει επιθυμία για απόλαυση, τόσο παραμένει η επιθυμία να ζήσει και ο φόβος του θανάτου. Η επιθυμία για απόλαυση δεν παραμένει σε έναν Καρμαγιόγι επειδή όλες του οι ενέργειες δεν είναι για τον εαυτό του αλλά για να υπηρετεί άλλους μόνο. Επομένως, ο Καρμαγιόγι δεν νοιάζεται για το βίο του. Το ερώτημα δεν προκύπτει καν στο μυαλό του: «Πώς θα διατηρηθεί ο βίος μου;» Στην αλήθεια, εκείνος του οποίου η καρδιά δεν έχει ανάγκη για τον κόσμο, ο κόσμος έχει ανάγκη για αυτόν. Επομένως, ο κόσμος αυτόματα κανονίζει για τη διατήρησή του.
Όταν ακόμη και ο βίος των συνηθισμένων όντων όπως τα ζώα, τα πουλιά, τα έντομα, τα δέντρα, οι αναρριχητικές φυτές, κ.λπ., των οποίων οι ζωές είναι αφιερωμένες στην ευημερία των άλλων, κανονίζεται, τότε πώς είναι δυνατόν ο βίος ενός ανθρώπου που ξοδεύει όλα τα ληφθέντα μέσα μαζί με το σώμα για την ευημερία των όντων να μην κανονίζεται;
Με την άπειρη χάρη του Θεού, του Υποστηρικτή όλων, τα μέσα διαβίωσης λαμβάνονται εξίσου από όλα τα όντα. Άμεση απόδειξη αυτού είναι μπροστά σε όλους. Ακόμη και στο σώμα της μητέρας όπου υπάρχει μόνο αίμα, γλυκό και θρεπτικό γάλα παράγεται αυτόματα για τη διατήρηση του παιδιού. Επομένως, είτε λόγω της μοίρας είτε από τη χάρη του Θεού, τα μέσα για τη διαβίωση του ανθρώπου σίγουρα έρχονται σε αυτόν. Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία, ανησυχία, θλίψη ή άγχος γι' αυτό. Στο βασίλειο του Κυρίου, όταν ακόμη και ο πιο αμαρτωλός και ο πιο άθεος άνθρωπος διατηρείται, τι εμπόδιο μπορεί να υπάρχει στη διαβίωση του Καρμαγιόγι; Επομένως, η εγκατάλειψη αυτής της ερώτησης είναι από μόνη της ένα λάθος.
**Σύνδεση:** Στην ένατη στίχο, ο Κύριο, έχοντας δηλώσει ότι οι ενέργειες που εκτελούνται για θυσία δεν είναι δεσμευτικές, διέταξε την εκτέλεση της ενέργειας για θυσία. Έχοντας ενισχύσει αυτή τη διαταγή μέσω των λέξεων του Βραχμά, και εναρμονίζοντάς την με τα δικά Του λόγια που δηλώθηκαν στην ένατη στίχο, προχωρά στις ακόλουθες στίχους για να διασαφηνίσει ξεκάθαρα το αποτέλεσμα της εκτέλεσης και της μη εκτέλεσης της θυσίας (της καθήκουσας δράσης).
★🔗
