3.13. Οι δίκαιοι που μετέχουν των υπολειμμάτων της θυσίας (Γιόγκα) απελευθερώνονται από όλες τις αμαρτίες. Αλλά εκείνοι οι αμαρτωλοί που μαγειρεύουν (δηλαδή, εκτελούν όλες τις πράξεις) μόνο για τον εαυτό τους, βεβαίως τρώνε αμαρτία.
Ερμηνεία: «Οι δίκαιοι που μετέχουν των υπολειμμάτων της θυσίας» — Όταν τα υποχρεωτικά καθήκοντα κάποιου εκτελούνται με απαθανασία και σύμφωνα με τις δογματικές διατάξεις, αυτό που απομένει (με τη μορφή του υπολείμματος της θυσίας) είναι η Γιόγκα ή η ισοροπία. Αυτό είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Κάρμα Γιόγκα: η δράση εκτελείται χρησιμοποιώντας υλικά που προέρχονται από τον ίδιο τον κόσμο. Επομένως, μόνο όταν ασχολείται με την υπηρεσία του κόσμου γίνεται αυτή η πράξη καθιερωμένη ως «θυσία». Μετά την ολοκλήρωση της θυσίας, η «Γιόγκα» που απομένει αυθόρμητα είναι για τον εαυτό κάποιου. Αυτή η Γιόγκα (ισοροπία) είναι το ίδιο το υπόλειμμα της θυσίας, το οποίο ο Κύριος έχει ονομάσει «νέκταρ» στο τέταρτο κεφάλαιο: «Μετέχουν του νέκταρ των υπολειμμάτων της θυσίας» (4.31).
«Απελευθερώνονται από όλες τις αμαρτίες» — Εδώ η λέξη «αμαρτίες» είναι στον πληθυντικό, που σημαίνει από όλες τις αμαρτίες, δηλαδή από όλους τους δεσμούς. Ωστόσο, ο Κύριος έχει χρησιμοποιήσει επίσης τη λέξη «όλες» με αυτόν τον όρο, που δίνει τη συγκεκριμένη έννοια ότι με την εμπειρία του υπολείμματος της θυσίας, κανένας είδος δεσμού δεν παραμένει σε έναν άνθρωπο. Όλες του οι πράξεις (συσσωρευμένες, προκαθορισμένες και αυτές που εκτελούνται) διαλύονται (βλ. σημείωση σ. 135) (Γκίτα 4.23). Με τη διάλυση όλων των πράξεων, αυτός φθάνει στο αιώνιο Μπράχμαν (Γκίτα 4.31).
Στο ένατο στίχο αυτού του ίδιου κεφαλαίου, ο Κύριος δήλωσε ότι η πράξη που εκτελείται για χάρη της θυσίας είναι δεσμευτική, και στο εικοστό τρίτο στίχο του τέταρτου κεφαλαίου, μίλησε για τη διάλυση όλων των πράξεων του ατόμου που εκτελεί πράξη για χάρη της θυσίας. Αυτό που δηλώνεται σε αυτούς τους δύο στίχους (3.9 και 4.23) μεταφέρεται εδώ με τον όρο «από όλες τις αμαρτίες». Το νόημα είναι ότι ένα άτομο που βιώνει το υπόλειμμα της θυσίας γίνεται ελεύθερο από όλες τις πράξεις που είναι της φύσης του δεσμού. Οι αμαρτωλές πράξεις είναι σίγουρα δεσμευτικές, αλλά ακόμη και οι αξιέπαινες πράξεις που εκτελούνται με επιθυμία (καθώς αποφέρουν καρπό) είναι δεσμευτικές. Με την εμπειρία του υπολείμματος της θυσίας (ισοροπία), ούτε η αμαρτία ούτε η αξία παραμένουν — «Ο σοφός εγκαταλείπει τόσο τις καλές όσο και τις κακές πράξεις εδώ και τώρα» (Γκίτα 2.50).
Τώρα σκεφτείτε: ποια είναι η πραγματική αιτία του δεσμού; Ο δεσμός προκύπτει από την επιθυμία ότι «αυτό πρέπει να είναι» και «αυτό δεν πρέπει να είναι». Αυτή η επιθυμία είναι η ρίζα όλων των αμαρτιών (Γκίτα 3.37). Επομένως, είναι εξαιρετικά απαραίτητο να εγκαταλειφθεί η επιθυμία. Στην πραγματικότητα, η επιθυμία δεν έχει ανεξάρτητη ύπαρξη. Η επιθυμία προκύπτει από μια αίσθηση έλλειψης, και στον «Εαυτό» (την πραγματική φύση κάποιου), δεν υπάρχει κανένα είδος έλλειψης απολύτως, ούτε μπορεί να υπάρξει. Επομένως, δεν υπάρχει επιθυμία στον «Εαυτό». Μόνο μέσω του λάθους, ταυτιζόμενος με μη πραγματικές οντότητες όπως το σώμα, ένα άτομο αρχίζει να αντιλαμβάνεται μια έλλειψη μέσα του λόγω της έλλειψης σε αυτές τις μη πραγματικές οντότητες, και για να εκπληρώσει αυτή την έλλειψη, αρχίζει να επιθυμεί αυτές τις μη πραγματικές οντότητες. Ο αναζητητής πρέπει να δώσει προσοχή σε αυτό: κάποιος θα αποκτήσει μόνο πράγματα που παράγονται και καταστρέφονται από πράξεις που έχουν αρχή και τέλος. Η έλλειψη μέσα σε έναν άνθρωπο δεν μπορεί ποτέ να εκπληρωθεί από τέτοια φθαρτά πράγματα που υπόκεινται στη γέννηση και τον θάνατο. Όταν δεν υπάρχει ερώτηση για την εκπλήρωση της έλλειψης κάποιου με αυτά τα πράγματα, τότε να τα επιθυμεί είναι επίσης ένα λάθος. Αναλογιζόμενος σωστά αυτό, η παύση της επιθυμίας μπορεί να γίνει εύκολη. Πράγματι, ποτέ δεν θεωρώντας τις αποκαλούμενες «δικές του» οντότητες όπως το σώμα ως δικές του ή για τον εαυτό του, και ασχολούμενος με αυτές στην υπηρεσία των άλλων, η σύνδεσή του με αυτές τις οντότητες διακόπτεται αυτόματα, με αποτέλεσμα να προκύπτει άμεση επίγνωση της πραγματικής φύσης του ως Ύπαρξη. Τότε δεν παραμένει καμία έλλειψη. Ένα άτομο στο μυαλό του οποίου δεν παραμένει καμία έννοια (επιθυμία) οποιουδήποτε είδους έλλειψης είναι απελευθερωμένο από τον κόσμο ακόμη και ενώ ζει.
«Αλλά εκείνοι που μαγειρεύουν μόνο για τον εαυτό τους» — Οποιοδήποτε αίσθημα του να θέλει κάτι για τον εαυτό του, δηλαδή εγωισμός, επιθυμία, κτητικότητα, προσκόλληση, και ακόμη και το ελάχιστο αίσθημα του να θέλει να ονομάζεται καλός, περιλαμβάνεται στον όρο «για τον εαυτό τους». Όσο περισσότερο εγωισμό έχει ένας άνθρωπος, τόσο πιο αμαρτωλός είναι. Εδώ η λέξη «μαγειρεύουν» είναι ενδεικτική· το νόημά της δεν περιορίζεται στο «μαγείρεμα» αλλά περιλαμβάνει την ολοκλήρωση όλων των κοσμικών δραστηριοτήτων όπως το φαγητό, το ποτό, το περπάτημα, το κάθισμα, κ.λπ. Ένα άτομο που επιδιώκει το δικό του εγωιστικό συμφέρον, είτε μαγειρεύει (ενεργεί) για τον εαυτό του είτε για άλλον, στην πραγματικότητα μαγειρεύει μόνο για τον εαυτό του. Αντίθετα, ένας αναζητητής που εγκαταλείπει το εγωιστικό του αίσθημα και εκτελεί το καθήκον του, είτε μαγειρεύει για το αποκαλούμενο σώμα του είτε για άλλον, στην πραγματικότητα μαγειρεύει μόνο για τον άλλο. Το να μην χρησιμοποιούνται τα υλικά που λαμβάνονται από τον κόσμο στην υπηρεσία του κόσμου, αλλά να χρησιμοποιούνται για τη δική κάποιου απόλαυση, είναι μαγείρεμα για τον εαυτό. Το να θεωρείται ακόμη και το μικρότερο μέρος του κόσμου, το σώμα, ως δικό κάποιου και για τον εαυτό του είναι μια μεγάλη αμαρτία. Ωστόσο, το να μην θεωρείται το σώμα ως δικό κάποιου, αλλά να του δίνεται φαγητό, νερό, ρούχα, κ.λπ., όπως χρειάζεται, και να μην αφήνεται να γίνει τεμπέλικο, απρόσεκτο ή επιδοτούμενο, είναι υπηρεσία σε αυτό το σώμα, που αποτρέπει την κτητικότητα και την προσκόλληση προς αυτό. Ένας άνθρωπος πρέπει να βιώσει τον καρπό των πράξεών του ο ίδιος· αλλά η επίδραση των πράξεών του πέφτει σε ολόκληρο τον κόσμο. Ένα άτομο που εκτελεί πράξη «για τον εαυτό του» αποκλίνει από το καθήκον του, και μόνο μετά από τέτοια απόκλιση από το καθήκον συμβαίνουν μεγάλες συμφορές όπως πείνα, επιδημία, θάνατος, κ.λπ., στην κοινωνία. Επομένως, είναι σωστό για έναν άνθρωπο να μην κάνει τίποτα για τον εαυτό του, να μην θεωρεί τίποτα ως δικό του, και να μην επιθυμεί τίποτα για τον εαυτό του. Το να καταφεύγει στα καρπούς της πράξης (οτιδήποτε υπόκειται στη γέννηση και τον θάνατο) περιλαμβάνεται στο «μαγείρεμα για τον εαυτό». Γι' αυτό ο Κύριος, στον πρώτο στίχο του έκτου κεφαλαίου, οδηγεί τον Κάρμα Γιόγκι να μην καταφεύγει στα καρπούς της πράξης με τα λόγια «χωρίς εξάρτηση από τον καρπό της πράξης». Μόνο γίνοντας εντελώς ανεξάρτητος ένας άνθρωπος δεν κάνει τίποτα για τον εαυτό του, με αποτέλεσμα να καθιερωθεί στη Γιόγκα.
«Βεβαίως τρώνε αμαρτία» — Σε αυτά τα λόγια, ο Κύριος έχει, σε ευγενική γλώσσα, καταδικάσει εκείνους που ενεργούν για τον εαυτό τους. Μέσω πράξεων που εκτελούνται για τον εαυτό κάποιου, συσσωρεύεται τόση πολλή αμαρτία που ακόμη και μετά από τα βάσανα των ογδόντα τεσσάρων λάχων ειδών και των κόλαδων, δεν εξαντλείται· μάλλον, παραμένει σε συσσωρευμένη μορφή. Η ανθρώπινη γέννηση είναι ένα θαυμαστό πεδίο· όποιος σπόρος αμαρτίας ή αξίας σπέρνεται σε αυτό αποφέρει καρπό για πολλές γενιές (βλ. σημείωση σ. 136.1). Επομένως, ένας άνθρωπος πρέπει να αποφασίσει αμέσως: «Τώρα δεν θα διαπράξω αμαρτία (δράση για τον εαυτό μου).» Υπάρχει απέραντη δύναμη σε αυτή την απόφαση. Η αλήθεια είναι ότι όταν υπάρχει σταθερή απόφαση να κινηθεί κανείς προς τον Θεό, η αμαρτία σταματά αυτόματα.
Σύνδεση — Σε απάντηση στην ερώτηση του Αρτζούνα, «Γιατί με εμπλέκεις σε τρομερή δράση;», ο Κύριος, δίνοντας πολλούς λόγους, αναπτύσσει στα επόμενα δύο στίχους την αναγκαιότητα της εκτέλεσης της θυσίας (πράξης δεσμευμένη από καθήκον) επίσης για την προστασία του κύκλου της δημιουργίας.
★🔗
