3.13. Wema ambao hula mabaki ya dhabihu (Yoga) huruhusiwa na dhambi zote. Lakini wale wenye dhambi ambao hupika (yaani, hufanya matendo yote) kwa ajili yao wenyewe, hakika wala dhambi.
**Ufafanuzi:** 'Wema ambao hula mabaki ya dhabihu'—Wakati majukumu ya lazima yanatekelezwa bila tamaa na kufuata maagizo ya maandiko matakatifu, kilichobaki (kwa mfumo wa mabaki ya dhabihu) ni Yoga au usawa wa moyo. Hii ndio sifa maalum ya Karma Yoga: tendo hufanywa kwa kutumia vifaa vinavyopatikana kutoka ulimwengu wenyewe. Kwa hivyo, ni tu linapotumika katika utumishi wa ulimwengu ndipo tendo hilo linakua kama 'dhabihu'. Baada ya kukamilika kwa dhabihu, 'Yoga' inayobaki kwa hiari ni kwa ajili yake mwenyewe. Yoga hii (usawa wa moyo) ndiyo mabaki ya dhabihu, ambayo Bwana ameiita 'ulezi' katika sura ya nne: 'Wao hula ulezi wa mabaki ya dhabihu' (4.31).
'Huruhusiwa na dhambi zote'—Hapa neno 'dhambi' limetumiwa kwa wingi, likimaanisha kutoka kwa dhambi zote, yaani, kutoka kwa vifungo vyote. Hata hivyo, Bwana pia ametumia neno 'zote' pamoja na neno hili, ambalo linaleta maana maalum kwamba anapopata mabaki ya dhabihu, hakuna aina yoyote ya kifungo kinachobaki katika mtu. Matendo yake yote (yaliyokusanyika, yaliyokusudiwa, na yale yanayofanyika) yanatoweka (angalia maelezo uk. 135) (Gita 4.23). Baada ya kutoweka kwa matendo yote, anafikia Brahman ya milele (Gita 4.31).
Katika aya ya tisa ya sura hii hii, Bwana alisema kwamba tendo linalofanywa kwa ajili ya dhabihu linafunga, na katika aya ya ishirini na tatu ya sura ya nne, Alizungumza juu ya kutoweka kwa matendo yote ya mtu anayefanya tendo kwa ajili ya dhabihu. Kile kilichosemwa katika aya hizi mbili (3.9 na 4.23) kimewasilishwa hapa kwa neno 'kutoka kwa dhambi zote'. Maana yake ni kwamba mtu anayepata mabaki ya dhabihu huruhusiwa na matendo yote yanayokuwa na asili ya kifungo. Matendo ya dhambi bila shaka yanafunga, lakini hata matendo mema yanayofanywa kwa tamaa (kwa kuwa yanaleta matunda) yanafunga. Anapopata mabaki ya dhabihu (usawa wa moyo), wala dhambi wala wema haubaki—'Mwenye hekima huuacha matendo mema na maovu hapa hapa' (Gita 2.50).
Sasa fikiria: ni nini kisababishi halisi cha kifungo? Kifungo kinatokea kutokana na tamaa kwamba 'hii ifanyike' na 'hii isifanyike'. Tamaa hii ndiyo chanzo cha dhambi zote (Gita 3.37). Kwa hivyo, ni muhimu sana kuacha tamaa. Kwa kweli, tamaa haina uhai wa kujitegemea. Tamaa hutokea kutokana na hisia ya upungufu, na katika 'Nafsi' (asili yake ya kweli), hakuna aina yoyote ya upungufu wowote, wala hawezi kuwa nao. Kwa hivyo, hakuna tamaa katika 'Nafsi'. Ni kupitia kosa tu, kwa kujitambulisha na vitu visivyo vya kweli kama mwili, ndipo mtu huanza kuhisi upungufu ndani yake mwenyewe kutokana na upungufu katika vitu hivyo visivyo vya kweli, na kujaza upungufu huo, anaanza kutamani vitu hivyo visivyo vya kweli. Mtafutaji anapaswa kuzingatia hili: mtu atapata tu vitu vinavyotengenezwa na kutoweka kwa matendo yanayo na mwanzo na mwisho. Upungufu ndani ya mtu hauwezi kamwe kujazwa na vitu hivyo vya kuharibika vinavyozaliwa na kufa. Wakati hakuna swali la kujaza upungufu wake na vitu hivi, basi kuvitamani pia ni kosa. Kwa kutafakari hili kwa usahihi, kukoma kwa tamaa kunaweza kuwa rahisi. Hakika, kwa kutowaza kamwe vitu vinavyoitwa 'vyake mwenyewe' kama mwili kuwa vyake au kwa ajili yake mwenyewe, na kwa kuvitumia katika utumishi wa wengine, uhusiano wake na vitu hivi unakatika kiatomati, kwa njia ambayo ufahamu wa papo hapo wa asili yake ya kweli kama Uwepo unajitokeza. Kisha hakuna upungufu unaobaki. Mtu ambaye akilini mwake hakuna wazo (tamaa) la aina yoyote ya upungufu huruhusiwa na ulimwengu hali akiwa hai.
'Lakini wale ambao hupika kwa ajili yao wenyewe tu'—Hisia yoyote ya kutaka kitu kwa ajili yake mwenyewe, yaani, ubinafsi, tamaa, ufalme, uambatanisho, na hata hisia ndogo ya kutaka kuitwa mwema, inajumuishwa chini ya neno 'kwa ajili yao wenyewe'. Kadiri mtu anavyokuwa na ubinafsi, ndivyo anavyokuwa na dhambi nyingi. Hapa neno 'kupika' linaonyesha; maana yake siyo tu 'kupika' bali linajumuisha utimizaji wa shughuli zote za kidunia kama kula, kunywa, kutembea, kukaa, n.k. Mtu anayetafuta maslahi yake binafsi, iwe anapika (anafanya) kwa ajili yake mwenyewe au kwa ajili ya mwingine, kwa kweli anapika kwa ajili yake mwenyewe tu. Kinyume chake, mtafutaji anayeacha hisia yake ya ubinafsi na akatekeleza wajibu wake, iwe anapika kwa ajili ya mwili wake unaoitwa hivyo au kwa ajili ya mwingine, kwa kweli anapika kwa ajili ya mwingine tu. Kutotumia vifaa vilivyopatikana kutoka ulimwengu katika utumishi wa ulimwengu, bali kuvitumia kwa ajili ya starehe yake mwenyewe, ndiko kupika kwa ajili yake mwenyewe. Kuzingatia hata sehemu ndogo ya ulimwengu, yaani mwili, kuwa wake na kwa ajili yake mwenyewe ni dhambi kubwa. Hata hivyo, kutozingatia mwili kuwa wake, bali kumpa chakula, maji, mavazi, n.k., kadiri inavyohitajika, na kusimamisha mwili usiwe wavivu, wasiwasi, au anayejipeleka, ni utumishi kwa mwili huu, ambao unazuia ufalme na uambatanisho kwake. Mtu anapaswa kupata matunda ya matendo yake mwenyewe; lakini athari ya matendo yake inaangukia ulimwengu wote. Mtu anayefanya tendo 'kwa ajili yake mwenyewe' anapotoka kwenye wajibu wake, na ni tu anapopotoka kwenye wajibu ndipo majanga makubwa kama njaa, mlipuko wa ugonjwa, kifo, n.k., hutokea katika jamii. Kwa hivyo, ni sawa kwa mtu kutofanya chochote kwa ajili yake mwenyewe, kutozingatia chochote kuwa chake, na kutotamani chochote kwa ajili yake mwenyewe. Kukimbilia matunda ya tendo (chochote kinachozaliwa na kufa) kinajumuishwa chini ya 'kupika kwa ajili yake mwenyewe'. Ndiyo maana Bwana, katika aya ya kwanza ya sura ya sita, anamfundisha Karma Yogi asikimbilie matunda ya tendo kwa maneno 'bila kutegemea matunda ya tendo'. Ni kwa kuwa huru kabisa ndipo mtu hafanyi chochote kwa ajili yake mwenyewe, kwa njia ambayo anaanzishwa katika Yoga.
'Hakika wala dhambi'—Katika maneno haya, Bwana amewalaumu, kwa lugha ya adabu, wale wanaofanya kwa ajili yao wenyewe. Kupitia matendo yanayofanywa kwa ajili yake mwenyewe, mtu hukusanya dhambi nyingi hivi kwamba hata baada ya kuteseka katika mateso ya spishi na kuzimu za laki themanini na nne, haitoki kamwe; badala yake, inabaki katika hali ya kukusanyika. Kuzaliwa kwa mwanadamu ni shamba la ajabu; mbegu yoyote ya dhambi au wema inayopandwa humo inaleta matunda kwa vizazi vingi (angalia maelezo uk. 136.1). Kwa hivyo, mtu anapaswa kufanya azimio la papo hapo: 'Sasa sitatenda dhambi (kufanya kwa ajili yangu mwenyewe).' Kuna nguvu kubwa katika azimio hili. Ukweli ni kwamba wakati kuna azimio thabiti la kuelekea kwa Mungu, dhambi hukoma kiatomati.
**Muunganisho:** Katika kujibu swali la Arjuna, 'Kwa nini unanishughulisha katika tendo baya?', Bwana, akiwapa sababu nyingi, anaelezea katika aya mbili zijazo umuhimu wa kufanya dhabihu (tendo lenye wajibu) pia kwa ajili ya kulinda mzunguko wa uumbaji.
★🔗
