**3.16** Ὦ Πάρθα, ὅστις ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ τὸν οὕτως παραδοσιακῶς ἱδρυμένον κύκλον τῆς δημιουργίας οὐκ ἀκολουθεῖ, οὗτος, ἡδονὰς διὰ τῶν αἰσθήσεων τερπόμενος, ἁμαρτωλὸν βίον (ἀγᾱ́ϋς) ζῇ καὶ μάτην ἐν τῷ κόσμῳ οἰκεῖ.
**Ἑρμηνεία:** Ἐξήγησις—«Πάρθα»—Ἐπιτελῶν τὸν ἀπὸ τοῦ ἐνάτου στίχου ἠρξάμενον λόγον, ὁ Κύριος ἐνταῦθα τὸν Ἀρjουνὰν «Πάρθα» προσφωνεῖ, ὡς λέγων: Υἱὸς εἶ ἐκείνης αὐτῆς τῆς Πριθᾶς (Κούντι) ἣς, διὰ βίου κακοπαθίας ὑπομεινάσης, τὸ καθῆκον ἐτέλει. Διόπερ, οὐδὲ σοὶ τῷ τοιούτῳ τὸ καθῆκον ἀμελητέον. Ὁ πόλεμος ἐκεῖνος, ὃν δεινὴν πρᾶξιν καλεῖς, οὐ δεινὴ πρᾶξίς σοι ἐστίν, ἀλλὰ μᾶλλον θυσία (yajña) ἐστίν. Τὸ αὐτὴν πράττειν κατὰ τὸν κύκλον τῆς δημιουργίας δρᾶν ἐστιν, τὸ δὲ μὴ πράττειν παρὰ τὸν κύκλον δρᾶν. «Ὁ δὲ μὴ ἑπόμενος τῷ τροχῷ τούτῳ τῷ ἐνταῦθα στρεφομένῳ»—Καθάπερ ὅταν καὶ μικρόν τι μέρος ἁμάξης τροχοῦ συντριβῇ, σεισμὸς πᾶσι τοῖς τοῦ ἅρματος μέρεσι, τῷ ἡνιόχῳ καὶ τῷ ἐπικαθημένῳ αἰσθάνεται, ὁμοίως, ὁ ἄνθρωπος ὁ μὴ κατὰ τὸν ἐν τοῖς τεσσαρεσκαιδεκάτῳ καὶ πεντεκαιδεκάτῳ στίχοις περιγραφέντα κύκλον τῆς δημιουργίας δρῶν, ἐν τῇ τοῦ συλλήβδην κτίσεως λειτουργίᾳ ἐμπόδιον τίθησιν. Ὁ κόσμος καὶ τὸ ἄτομον οὐ δύο κεχωρισμένα (ἀλλότρια) πράγματά εἰσιν. Καθάπερ στενὴ σχέσις μεταξὺ τοῦ σώματος καὶ τῶν μελῶν αὐτοῦ, καὶ μεταξὺ τῶν μελῶν καὶ τοῦ σώματος ὑπάρχει, οὕτως καὶ στενὴ σχέσις μεταξὺ τοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἀτόμου, καὶ μεταξὺ τοῦ ἀτόμου καὶ τοῦ κόσμου ὑπάρχει. Ὅταν ἄτομον, ἐπιθυμίαν, προσκόλλησιν, κτητικὸν φρόνημα καὶ ἐγωισμὸν ἀπορρίψαν, τὸ καθῆκον αὐτοῦ πράττῃ, τότε αὐτομάτως εὐδαιμονία ὅλην τὴν κτίσιν ἀφικνεῖται. «Ἰνδριγιάραμαḥ»—Ὁ ἄνθρωπος ὁ, ἐπιθυμίᾳ, προσκολλήσει, κτητικῷ φρονήματι κτλ. κεχρωσμένος, ἡδονὰς διὰ τῶν αἰσθήσεων ἀπολαύων, ἐνταῦθα ὡς ἡδοναῖς τερπόμενος περιγράφεται. Τοιοῦτος ἄνθρωπος κατωτέρω θηρίου ἐστίν, διότι θηρίον καινούργια ἁμαρτήματα οὐ δρά, ἀλλὰ μᾶλλον καρπὸν προλαβόντων ἁμαρτημάτων ἐμπειρίαν λαμβάνει καὶ πρὸς καθαρότητα κινεῖται. Ὁ δὲ αἰσθησιακῶς τερπόμενος ἄνθρωπος, καινούργια ἁμαρτήματα αὖθις καὶ αὖθις δρῶν, πρὸς καταδρομὴν κινεῖται καὶ ἅμα, ἐμπόδιον ἐν τῷ κύκλῳ τῆς δημιουργίας τιθεὶς, λύπην ὅλῃ τῇ κτίσει παρέχει. «Ἀγᾱ́ϋς»—Ὁ βίος, αὐτὴ ἡ ζωή, ἀνθρώπου τοῦ μὴ κατὰ τὸν κύκλον τῆς δημιουργίας δρῶντος, ἁπλῶς ἁμαρτωλός ἐστιν. Αἰτία δέ, ὅτι ἄνθρωπος ὁ τερπόμενος τῇ τοῦ αἰσθησιακοῦ ἀπολαυστικοῦ διανοίᾳ, τὴν ἁμαρτίαν ἥτις ἐστὶν ἡ βία ἀποφυγεῖν οὐ δύναται. Διὰ ἀνθρώπου φιλαύτου, ὑπερηφάνου, ἀπολαύσεως καὶ συναγωγῆς ἐπιθυμοῦντος, βλάβη ἑτέροις προσγίνεται· διόπερ, ὁ βίος τοῦ τοιούτου ἀνθρώπου ἁμαρτωλὸς γίνεται. Ὁ Γκοσουάμι ΣρῚ Τουλσιδάσjι λέγει:
*Ὁ πολέμιος ἑτέρων, ἐφιέμενος ἀλλοτρίων γυναικῶν, ἀλλοτρίου πλούτου καὶ διαβολὰς κατ’ ἀλλοτρίων ψευδολογῶν—τοιοῦτοι, κατωτέρω ἀνθρώπων, σῶμα ἐξ ἁμαρτίας πεπλασμένον φέρουσιν.*
«Μάτην ζῇ, ὦ Πάρθα»—Κατακρίνων ἢ ἐπιπλήττων ἐν πεποιημένῃ γλώττῃ τὸν ἄνθρωπον τὸν μὴ τὸ καθῆκον αὐτοῦ πράττοντα, ὁ Κύριος λέγει ὅτι τοιοῦτος ἄνθρωπος μάτην ἐν τῷ κόσμῳ ζῇ, δηλονότι κρεῖττον ἦν αὐτὸν ἀποθανεῖν. Ἡ ἔννοια ἐστὶν ὅτι εἰ μὴ ποιεῖ τὸ καθῆκον αὐτοῦ καὶ εὐδαιμονίαν τῇ κτίσει φέρει, τότε τὸ ἐλάχιστον λύπην μὴ παρεχέτω. Καθάπερ ὅτε οἱ ἐνοικοῦντες τῆς Ἀγιοδίας εἰς τὴν Τσιτρακούτα κατὰ τὴν ἐξορίαν τοῦ Κυρίου ΣρῚ Ράμα ἦλθον, οἱ φυλετικοὶ ἄνθρωποι ὡς Κόλ, Κιράτ, Μπιλ κτλ., εἶπον πρὸς αὐτούς: «Τὸ μὴ κλέπτειν ἡμᾶς τὰ ἱμάτια καὶ σκεύη ὑμῶν, μεγίστη ἡμῶν ὑπηρεσία ἐστίν.» Ὁμοίως, ἀνθρώπῳ τῷ μὴ τὸ καθῆκον πράττοντι, εἰ τὸ ἐλάχιστον ἐμπόδιον ἐν τῷ κύκλῳ τῆς δημιουργίας μὴ τίθησιν, αὐτὸ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ ἐστιν.
Περὶ τοῦ ἀνθρώπου τοῦ μὴ κατὰ τὸν κύκλον τῆς δημιουργίας δρῶντος, ὁ Κύριος πρῶτον εἶπεν «στένας ἐβα σαḥ» (3.12)—κλέπτης ὄντως ἐστίν, καὶ «μπούνjατε τε τβ αγᾰμ» (3.13)—ἁμαρτίαν ὄντως ἐσθίουσιν, καὶ νῦν ἐν τούτῳ τῷ στίχῳ, λέγων «ἀγᾱ́ϋρ ἰνδριγιάραμαḥ»—ἁμαρτωλόβιος ἐστὶ καὶ αἰσθησιακῶς τερπόμενος—καὶ αὐτὸ τὸ ζῆν αὐτοῦ μάτην εἶναι ἀποφαίνεται. Ὁ Γκοσουάμι Τουλσιδάσjι Μαχαράj ἔφησεν:
*Ὡς πῦρ ἐν ἀνθράκι, ὀργὴ ἐν τῷ βουβάλῳ-δεσπότῃ, ἁμαρτία ἐν τοῖς πονηροῖς, πλοῦτος ἐν τῷ φιλαργύρῳ, καὶ ὠφέλεια πᾶσιν ἐν τῷ ἡλίῳ—οὕτως καὶ εὖ καθεύδειν ἐν τῷ Κουμπακάρνα.*
**Σύνδεσμος:** Ἐν τῷ προλαβόντι στίχῳ, ὁ ἄνθρωπος ὁ μὴ τὸ καθῆκον πράττων ἵνα τὴν σχέσιν αὐτοῦ πρὸς τὸν κόσμον διακόψῃ, κατεκρίθη. Νῦν δέ, ὁ Κύριος ἐν τοῖς δυσὶν ἐπομένοις στίχοις τὴν κατάστασιν ἐκείνου τοῦ μεγάλου ἀνθρώπου περιγράφει, ὅστις, τὸ καθῆκον πράξας, τὴν σχέσιν αὐτοῦ πρὸς τὸν κόσμον διέκοψεν.
★🔗
