**3.18** Για εκείνο το μεγάλο Ον (το τελειομένο μέσω της Καρμαγιόγκα), δεν υπάρχει κανένας σκοπός ούτε από την εκτέλεση πράξεων ούτε από τη μη εκτέλεσή τους σε αυτόν τον κόσμο· και μεταξύ όλων των όντων, δεν έχει ούτε την παραμικρή σχέση προσωπικού συμφέροντος (με κανένα ον).
**Σχόλιο:** «Γι’ αυτόν, δεν υπάρχει σκοπός στην δράση» – Κάθε ανθρώπινο ον έχει κάποια τάση προς τη δράση. Όσο αυτή η τάση προς τη δράση είναι για την επίτευξη κάποιου κοσμικού αντικειμένου, το «κάνει» για τον εαυτό του αναπόφευκτα παραμένει. Μόνο από την επιθυμία να κερδίσει κάτι για τον εαυτό του είναι που ένα ανθρώπινο ον δεσμεύεται. Για να παύσει αυτή η επιθυμία, είναι απαραίτητη η εκτέλεση της καθήκουσας δράσης. Οι πράξεις εκτελούνται με δύο τρόπους: για την εκπλήρωση επιθυμιών και για την παύση των επιθυμιών. Οι συνηθισμένοι άνθρωποι εκτελούν πράξεις για την εκπλήρωση επιθυμιών, αλλά ένας Καρμαγιόγκι εκτελεί πράξεις για την παύση των επιθυμιών. Επομένως, στο μεγάλο Ον που έχει τελειοθεί μέσω της Καρμαγιόγκα, επειδή δεν παραμένει ούτε μία επιθυμία, δεν έχει την παραμικρή σχέση με κανένα καθήκον. Μέσω αυτού, οι πράξεις που απορρέουν από το καθήκον συμβαίνουν αυθόρμητα, με μια ανιδιοτελή στάση, για την ευημερία όλης της δημιουργίας.
Για το μεγάλο Ον τελειομένο μέσω της Καρμαγιόγκα, δεν παραμένει καμία σύνδεση των πράξεων με τον εαυτό του (για προσωπική ευχαρίστηση ή άνεση). Αυτό το μεγάλο Ον βιώνει ότι τα αντικείμενα, το σώμα, οι αισθήσεις, ο νους κ.λπ., ανήκουν μόνο στον κόσμο και λαμβάνονται από τον κόσμο· δεν είναι προσωπικά. Επομένως, μέσω αυτών, η δράση πρέπει να εκτελείται μόνο για τον κόσμο, όχι για τον εαυτό του. Ο λόγος είναι ότι χωρίς τη βοήθεια του κόσμου, καμία πράξη δεν μπορεί να εκτελεστεί. Επιπλέον, η σύνδεση των λαμβανόμενων μέσων για δράση είναι επίσης με τον συλλογικό κόσμο, όχι με τον εαυτό του. Επομένως, τίποτα δεν είναι δικό του. Το συλλογικό δεν μπορεί να υπάρχει για το άτομο. Αυτό είναι το λάθος που κάνει ένας άνθρωπος: θέλει να χρησιμοποιήσει το συλλογικό για τον εαυτό του· είναι εξαιτίας αυτού που βιώνει ανασφάλεια. Αν χρησιμοποιήσει το σώμα, τις αισθήσεις, το νου, τη διάνοια, τα αντικείμενα κ.λπ., για το συλλογικό, μπορεί να επιτύχει μεγάλη ειρήνη. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό σε ένα μεγάλο Ον τελειομένο μέσω της Καρμαγιόγκα είναι ότι η χρήση του σώματος, των αισθήσεων, του νου, της διανόησης, των αντικειμένων κ.λπ., που ονομάζονται «δικά του», είναι αποκλειστικά για τον κόσμο. Επομένως, δεν έχει προσωπικό σκοπό στις δραστηριότητες του σώματος κ.λπ. Αν και δεν υπάρχει σκοπός, αυθόρμητα, μέσω εκείνου του μεγάλου Όντος, συμβαίνουν ιδανικές και εξαίρετες πράξεις για χάρη των ανθρώπων. Η αρχή είναι ότι από εκείνον που έχει σκοπό στην εκτέλεση πράξεων, δεν προκύπτουν ιδανικές πράξεις.
«Ούτε κανένας σκοπός στην αδράνεια εδώ» – Το άτομο που θεωρεί το σώμα, τις αισθήσεις, το νου, τη διάνοια κ.λπ., ως δικά του και έχει τάση προς την τεμπελιά, την αμέλεια κ.λπ., δεν επιθυμεί να εκτελέσει πράξεις· επειδή ο σκοπός του είναι η ταμσαική ευχαρίστηση που προκύπτει από την αμέλεια, την τεμπελιά, την άνεση κ.λπ. (Γκίτα 18.39). Αλλά πώς μπορεί αυτό το μεγάλο Ον, που έχει υπερβεί ακόμη και τη σατβική ευχαρίστηση, να έχει τάση προς την ταμσαική ευχαρίστηση; Επειδή δεν έχει την παραμικρή σχέση με το σώμα κ.λπ., το ερώτημα του να έχει τάση προς τεμπελιά-άνεση κ.λπ., δεν προκύπτει καν.
**Ένα Ουσιαστικό Σημείο:** Συχνά, οι πνευματικοί ασκητές δίνουν σημασία μόνο στη μη εκτέλεση πράξεων. Επιθυμούν να αποσυρθούν από τις πράξεις και να εδραιωθούν στη σαμάντι, ώστε να μην παραμένει καμία σκέψη. Αυτό είναι πράγματι εξαίρετο και ωφέλιμο, αλλά δεν είναι η απόλυτη αρχή. Αν και η παύση (μη-δράση) είναι ανώτερη της δραστηριότητας (δράση), ωστόσο, δεν είναι η Αλήθεια. Η δραστηριότητα (δράση) και η παύση (μη-δράση) – και οι δύο βρίσκονται στο πεδίο της Πρακρίτι (Φύσης). Όλα μέχρι τη Νιρβικάλπα Σαμάντι είναι το πεδίο της Πρακρίτι, γιατί η ανάδυση (βγιούτθανα) συμβαίνει ακόμη και από τη Νιρβικάλπα Σαμάντι. Η δράση συμβαίνει μόνο στην Πρακρίτι – «Πρακάρσεν καράναμ (μπαβέ λιούτ) ίτι Πρακρίτιχ» – και χωρίς δράση, η ανάδυση είναι απλά αδύνατη. Επομένως, όπως το περπάτημα, το μίλημα, το βλέμμα, το άκουσμα κ.λπ., έτσι και ο ύπνος, το κάθισμα, το στέκισμα, η σιωπή, η απώλεια συνείδησης και η ύπαρξη σε σαμάντι είναι επίσης πράξεις. Στην πραγματική Πραγματικότητα (Συνειδητή Ουσία), δεν υπάρχει ούτε δραστηριότητα ούτε παύση. Είναι ο απροσάρτητος φωτιστής και της δραστηριότητας και της παύσης.
Μόνο με την ταύτιση με το σώμα προκύπτουν οι δύο διαιρέσεις (δυαδικότητα) του κάνει και δεν κάνει. Στην πραγματικότητα, το κάνει και το δεν κάνει ανήκουν στην ίδια κατηγορία. Το να μην κάνει ενώ διατηρεί σχέση με το σώμα είναι, στην πραγματικότητα, επίσης κάνει. Όπως το «πηγαίνει» είναι μια πράξη, ομοίως και το «στέκεται» είναι επίσης πράξη. Αν και από μια χονδρική προοπτική, η δράση φαίνεται ξεκάθαρα στο «πηγαίνει» και δεν φαίνεται στο «στέκεται», αν φανεί από μια λεπτή προοπτική, τότε στο ίδιο σώμα όπου υπήρχε η δράση του «πηγαίνει», τώρα υπάρχει η δράση του «στέκεται». Ομοίως, τόσο στο να κάνει κάποια δουλειά όσο και στο «να μην κάνει» αυτή, υπάρχει δράση. Επομένως, όπως η εμφάνιση πράξεων σε χονδρική μορφή (δραστηριότητα) είναι μόνο στην Πρακρίτι, ομοίως, η μη εμφάνιση πράξεων στη χονδρική όραση (παύση) είναι επίσης μόνο στην Πρακρίτι. Εκείνο το μεγάλο Ον για το οποίο δεν παραμένει κανένας σκοπός – υλικός ή πνευματικός, κοσμικός ή υπερκόσμιος – από την Πρακρίτι και τα αποτελέσματά της, δεν έχει προσωπικό συμφέρον ούτε στο να κάνει ούτε στο να μην κάνει.
Το ερώτημα του κάνει και δεν κάνει προκύπτει μόνο όταν υπάρχει σχέση με την αδράνεια· γιατί χωρίς σχέση με την αδράνεια, καμία πράξη δεν συμβαίνει καθόλου. Γι’ αυτό το μεγάλο Ον, υπάρχει μια πλήρης αποκοπή της σχέσης με την αδράνεια, και βιώνει τη φυσική του εγκατάσταση στην αυθόρμητη, υπερβατική Ουσία της παύσης, πέρα και από τη δραστηριότητα και την παύση. Επομένως, ο ασκητής χρειάζεται μόνο να αποκόψει τη σχέση με την αδράνεια (την αίσθηση του «εγώ» και «δικό μου» στο σώμα). Η Ουσία είναι πάντα παρόντα ακριβώς όπως είναι.
«Και δεν έχει εξάρτηση από κανένα σκοπό σε όλα τα όντα» – Επειδή δεν παραμένει η παραμικρή σχέση προσωπικού συμφέροντος με το σώμα και τον κόσμο, όλες οι πράξεις εκείνου του μεγάλου Όντος συμβαίνουν αυθόρμητα για την ευημερία των άλλων. Όπως όλα τα μέλη του σώματος είναι αυθόρμητα απασχολημένα στην ευημερία του σώματος, ομοίως, το σώμα που ονομάζεται «δικό του» (το οποίο είναι ένα μικρό μέρος του κόσμου) εκείνου του μεγάλου Όντος είναι αυθόρμητα απασχολημένο στην ευημερία του κόσμου. Το αίσθημα και όλες οι προσπάθειές του είναι αποκλειστικά για την ευημερία του κόσμου. Όπως όταν πλένει κανείς το δικό του πρόσωπο με τα δικά του χέρια, κανένα αίσθημα προσωπικού συμφέροντος, ανταπόδοσης ή υπερηφάνειας δεν προκύπτει μέσα του, ομοίως, όταν η ευημερία του κόσμου συμβαίνει μέσω του σώματος που ονομάζεται «δικό του», δεν προκύπτει η παραμικρή αίσθηση προσωπικού συμφέροντος, ανταπόδοσης ή υπερηφάνειας σε εκείνο το μεγάλο Ον.
Στο προηγούμενο εδάφιο, ο Κύριος είπε σχετικά με το τελειομένο μεγάλο Ον ότι για αυτόν δεν υπάρχει καθήκον – «γι’ αυτόν δεν υπάρχει υποχρεωτικό έργο.» Δηλώνοντας τον λόγο για αυτό, σε αυτό το εδάφιο, ο Κύριος λέει τρία πράγματα για εκείνο το μεγάλο Ον: (1) Δεν έχει σκοπό στην εκτέλεση πράξεων, (2) Δεν έχει σκοπό ούτε στην μη εκτέλεση πράξεων, και (3) Δεν έχει την παραμικρή σχέση προσωπικού συμφέροντος με κανένα ον ή αντικείμενο, που σημαίνει ότι δεν έχει σκοπό να κερδίσει τίποτα ούτε.
Στην αλήθεια, στην Ουσιαστική Φύση, δεν υπάρχει σκοπός στο να κάνει ή να μην κάνει, και δεν υπάρχει σχέση με κανένα πρόσωπο ή αντικείμενο. Ο λόγος είναι ότι καμία πράξη δεν εκτελείται από την καθαρή Ουσία. Όποια πράξη συμβαίνει, συμβαίνει μόνο μέσω της σχέσης με την Πρακρίτι και τα αντικείμενα που γεννιούνται από την Πρακρίτι. Επομένως, απλά δεν υπάρχει διάταξη για να κάνει τίποτα για τον εαυτό του.
Όσο ένα ανθρώπινο ον έχει προσκόλληση στο να κάνει, επιθυμία να κερδίσει, ελπίδα να ζήσει, και φόβο του θανάτου, μέχρι τότε η ευθύνη του καθήκοντος παραμένει πάνω του. Αλλά εκείνος που δεν έχει προσκόλληση στην εκτέλεση ή μη εκτέλεση οποιασδήποτε πράξης, που δεν έχει επιθυμία να επιτύχει κανένα αντικείμενο κ.λπ., του κόσμου, που δεν έχει ελπίδα να παραμείνει ζωντανός, και που δεν έχει φόβο του θανάτου – αυτός δεν είναι υποχρεωμένος να εκτελέσει καθήκον· αντίθετα, οι πράξεις που απορρέουν από το καθήκον συμβαίνουν αυθόρμητα μέσω αυτού. Όπου υπάρχει η πιθανότητα της μη εκτέλεσης καθήκοντος, μόνο εκεί υπάρχει η έμπνευση για την τήρηση του καθήκοντος.
**Ένα Ιδιαίτερο Σημείο:** Στη Γκίτα, ο ύφος του Κυρίου έχει υπάρξει τέτοιος ώστε περιγράφει τα χαρακτηριστικά των τελειομένων μεγάλων Όντων που έχουν επιτύχει το Ανώτατο σύμφωνα με τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των ασκητών που προοδεύουν προς το Ανώτατο μέσω διαφορετικών πνευματικών μονοπατιών. Εδώ επίσης, στο δέκατο έβδομο και δέκατο όγδοο εδάφιο, έχει χρησιμοποιηθεί αυτό το ίδιο ύφος.
Η πνευματική πρακτική που ξεκινά από ένα συγκεκριμένο σημείο ολοκληρώνεται στο ίδιο ακριβώς σημείο. Στη Γκίτα, αν και το θέμα της Καρμαγιόγκα ξεκινά από το τριακοστό ένατο εδάφιο του δεύτερου κεφαλαίου, η έκθεση της θεμελιώδους πρακτικής της Καρμαγιόγκα δίνεται στο σαρακοστό έβδομο εδάφιο του δεύτερου κεφαλαίου. Αυτό το εδάφιο (2.47) δηλώνει στα τέσσερα τεταρτημόριά του:
(1) Δικαίωμά σου είναι μόνο η δράση,
(2) Ποτέ στους καρπούς.
(3) Μην είσαι η αιτία των καρπών της δράσης.
(4) Ούτε να έχεις προσκόλληση στην αδράνεια.
Το παρόν εδάφιο (3.18) μιλά ακριβώς για την επίτευξη της παραπάνω πρακτικής. Αυτό που λέγεται εκεί (2.47) στο δεύτερο και τρίτο τεταρτημόριο για τον ασκητή, λέγεται εδώ στο δεύτερο μισό του παρόντος εδάφιου για το τελειομένο μεγάλο Ον: ότι δεν έχει σχέση προσωπικού συμφέροντος με κανένα ον ή αντικείμενο. Αυτό που λέγεται εκεί στο πρώτο και τέταρτο τεταρτημόριο για τον ασκητή, λέγεται εδώ στο πρώτο μισό του παρόντος εδάφιου για το τελειομένο μεγάλο Ον: ότι δεν έχει σκοπό ούτε στην εκτέλεση ούτε στη μη εκτέλεση πράξεων. Έτσι, στο δέκατο έβδομο και δέκατο όγδοο εδάφιο, έχουν περιγραφεί τα χαρακτηριστικά του μεγάλου Όντος τελειομένου μέσω της «Καρμαγιόγκα» μόνο.
Από την προοπτική της πρακτικής της Καρμαγιόγκα, το δέκατο όγδοο εδάφιο θα έπρεπε στην πραγματικότητα να έρχεται πρώτο και το δέκατο έβδομο μετά. Ο λόγος είναι ότι όταν το μεγάλο Ον τελειομένο μέσω της Καρμαγιόγκα δεν έχει σκοπό στην εκτέλεση ή μη εκτέλεση πράξεων και δεν έχει την παραμικρή σχέση προσωπικού συμφέροντος με κανένα ον ή αντικείμενο, τότε η χαρά του, η ικανοποίησή του και η ευχαρίστησή του συμβαίνουν αυθόρμητα μέσα στον εαυτό του. Ωστόσο, στο δέκατο έκτο εδάφιο, ο Κύριος, μέσω των λέξεων «μάταιο, ω Πάρθα, είναι η ζωή του», κήρυξε τη ζωή ενός ατόμου που δεν εκτελεί καθήκον ως άσκοπη· επομένως, στο δέκατο έβδομο εδάφιο, χρησιμοποιώντας τη λέξη «αλλά», εξηγεί ότι αν το τελειομένο μεγάλο Ον δεν εκτελεί πράξεις που απορρέουν από το καθήκον, η ζωή του δεν είναι άσκοπη· αντίθετα, είναι υπέρτατα σημαντική. Ο λόγος είναι ότι έχει εκπληρώσει τον σκοπό της ανθρώπινης γέννησης. Επομένως, τίποτα δεν του απομένει να κάνει τώρα.
Η κατάσταση στην οποία δεν απομένει κανένα καθήκον μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και από τον πιο συνηθισμένο άνθρωπο σε κάθε περίσταση εκτελώντας τις πράξεις που απορρέουν από το καθήκον επιμελώς, ειλικρινά και με ανιδιοτελή στάση· γιατί όλοι είναι ελεύθεροι και δικαιούχοι της επίτευσής της. Το καθήκον συνδέεται με κάθε κατάσταση. Επομένως, το καθήκον είναι εγγενές σε κάθε κατάσταση. Είναι μόνο λόγω της αναζήτησης ευχαρίστησης που ένα ανθρώπινο ον ξεχνά το καθήκον. Αν εξαλείψει την αναζήτηση ευχαρίστησής του με το να υπηρετεί ανιδιοτελώς τους άλλους, τότε, απελευθερωμένος από όλες τις θλίψεις της ζωής, μπορεί να επιτευχθεί η υπέρτατη ειρήνη. Στην επίτευξη αυτής της υπέρτατης ειρήνης, όλοι έχουν ίσο δικαίωμα. Τα υπέρτατα αντικείμενα, θέσεις κ.λπ., του κόσμου δεν μπορούν να αποκτηθούν εξίσου από όλους· αλλά η υπέρτατη ειρήνη επιτυγχάνεται εξίσου από όλους.
**Σύνδεση:** Σχετικά με το τι πρέπει να κάνει ο ασκητής για να επιτύχει την κατάσταση του μεγάλου Όντος που περιγράφηκε στα δύο προηγούμενα εδάφια – πάνω σε αυτό, ο Κύριος εξηγεί την πνευματική πρακτική στο ακόλουθο εδάφιο.
★🔗
