សត្វទាំងអស់កើតចេញពីអាហារ; អាហារកើតចេញពីទឹកភ្លៀង។ ទឹកភ្លៀងកើតចេញពីយញ្ញ; ហើយយញ្ញកើតចេញពីកម្ម។

អត្ថន័យពាក្យ៖ អន្នាត - ពីអាហារ, ភវន្តិ - កើតឡើង, ភូតានិ - សត្វលោក, បរជញ្ញាត - ពីភ្លៀង, អន្នសម្ភវះ - ការកើតឡើងនៃអាហារ, យជ្ញាត - ពីយញ្ញ, ភវតិ - កើតឡើង, បរជញ្ញះ - ភ្លៀង, យជ្ញះ - យញ្ញ, កម្មសមុទ្ភវះ - កើតចេញពីកម្ម។ ការពន្យល់៖ នៅទីនេះ 'យញ្ញ' មានន័យថា 'អបូរ្វ' ឬគោលការណ៍ដ៏ល្អិតល្អន់ដែលមើលមិនឃើញ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះពេលនៃការធ្វើយញ្ញ និងពេលដែលផលរបស់វាលេចចេញមក។

**៣.១៤-៣.១៥:** សត្វលោកទាំងអស់កើតមកពីអាហារ។ អាហារកើតមកពីទឹកភ្លៀង។ ទឹកភ្លៀងកើតមកពីយញ្ញ។ យញ្ញសម្រេចបានដោយកម្មដែលគេបានបញ្ញត្តិ។ ចូរដឹងថា កម្មទាំងឡាយកើតមកពីគម្ពីរវេទ ហើយគម្ពីរវេទបានបង្កើតឡើងពីព្រះព្រហ្មដែលមិនវិនាស (ព្រះអាទិទេព)។ ហេតុនេះ ព្រះអាទិទេពដ៏ឧត្តម ដែលគ្រប់គ្រងគ្រប់ទីកន្លែង គឺស្ថិតនៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងយញ្ញ (សកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ច)។ **ការពន្យល់ (វិចារ):** **៣.១៤:** **'អន្នមទ៍ ភវន្តិ ភូតានិ'** – អ្វីដែលត្រូវបរិភោគដើម្បីថែរក្សាជីវិត ហៅថា **'អន្ន'** (អាហារ)។ នៅទីនេះ **'អន្ន'** សំដៅលើអាហារណាមួយដែលសមរម្យសម្រាប់សត្វនីមួយៗ ការបរិភោគរបស់វាធ្វើឲ្យរាងកាយរបស់វាកើតឡើង រស់នៅ និងចម្រើនលូតលាស់។ ឧទាហរណ៍ ដូចជាពពួកដែលរស់នៅដោយស៊ីដី ដូច្នេះដីគឺជា **'អន្ន'** របស់វា។ សត្វទាំងបួនប្រភេទ – ពួកដែលកើតពីស្បូន (មនុស្ស សត្វ...។ល។) ពីរុក្ខជាតិ (ដើមឈើ...។ល។) ពីស៊ុត (បក្សី ពស់ ស្រមោច...។ល។) និងពីសំណើម (ចៃ...។ល។) – ទាំងអស់កើតមកពីអាហារ ហើយនៅពេលដែលបានកើតឡើងហើយ ក៏រស់នៅបានដោយអាហារ។ **'បជ្ញញ្យទ៍ អន្នសម្ភវៈ'** – សារធាតុអាហារទាំងអស់ កើតមកពីទឹក។ ស្មៅ ធញ្ញជាតិ ជាដើម ពិតជាកើតមកពីទឹក។ សូម្បីតែការបង្កើតដីក៏បណ្តាលមកពីទឹកដែរ។ សម្ភារៈទាំងអស់សម្រាប់ថែរក្សារាងកាយ – អាហារ ទឹក សំលៀកបំពាក់ លំនៅដ្ឋាន...។ល។ – ទាក់ទងដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលទៅនឹងទឹក ហើយមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទឹកគឺទឹកភ្លៀង។ **'យញ្ញទ៍ ភវតិ បជ្ញញ្យៈ'** – ពាក្យ **'យញ្ញ'** ជាដំបូងសំដៅលើសកម្មភាពនៃការបួងសួងសក្ការៈ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ តាមគោលការណ៍នៃគីតា និងបរិបទបច្ចុប្បន្ននៃកម្មយោគ ពាក្យ **'យញ្ញ'** នៅទីនេះតំណាងឱ្យសកម្មភាពទាំងអស់ដែលជាករណីយកិច្ច។ យញ្ញត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈជាចម្បងដោយការលះបង់ (សក្ការៈ)។ ការបួងសួងសក្ការៈពាក់ព័ន្ធនឹងការលះបង់ធញ្ញជាតិ ទឹកដោះគោជាដើម។ ការបរិច្ចាគទានពាក់ព័ន្ធនឹងការលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ។ ការប្រតិបត្តិតបៈពាក់ព័ន្ធនឹងការលះបង់សុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ ការអនុវត្តសកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ចពាក់ព័ន្ធនឹងការលះបង់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ភាពស្រួលជាដើម។ ហេតុនេះ ពាក្យ **'យញ្ញ'** តំណាងឱ្យសកម្មភាពទាំងអស់ដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងគម្ពីរសាស្ត្រ ដូចជា យញ្ញ (សក្ការៈភ្លើង) ទាន តបៈ...។ល។ គម្ពីរព្រហ្មណ៍អរណ្យកៈបានរៀបរាប់រឿងមួយ។ ព្រះបច្ចាទិបតីព្រហ្មបានបង្កើតទេវតា (ពួកទេព) មនុស្ស និងអសុរ (ពួកអសុរ) ហើយបានបង្រៀនពួកគេនូវព្យញ្ជនៈ **'ដ'**។ ដោយសារតែភាពសប្បាយរីករាយដ៏ច្រើនលើសលប់ ទេវតាទាំងឡាយបានយល់ថា **'ដ'** មានន័យថា **'ទមយត'** (គ្រប់គ្រង ទប់ស្កាត់)។ ដោយសារតែធម្មជាតិចង្អៀតចង្អល់ខ្លាំង មនុស្សទាំងឡាយបានយល់ថា **'ដ'** មានន័យថា **'ទត្ត'** (ផ្តល់ឱ្យ)។ ដោយសារតែធម្មជាតិឃោរឃៅខ្លាំង (ធ្វើឱ្យអ្នកដទៈឈឺចាប់) អសុរទាំងឡាយបានយល់ថា **'ដ'** មានន័យថា **'ទយធវម៑'** (មានមេត្តាករុណា)។ ដូច្នេះ ខ្លឹមសារនៃការបង្រៀនដែលបានផ្តល់ឱ្យទាំងបីពួក – ទេវតា មនុស្ស និងអសុរ – គឺធ្វើសកម្មភាពដើម្បីសុខុមាលភាពអ្នកដទៈ។ សូម្បីតែថ្ងៃនេះ ពពកដែលគ្រហឹម **'ដ ដ'** ក្នុងរដូវភ្លៀង ក៏រំលឹកយើងពីការបង្រៀនរបស់ព្រះព្រហ្ម (ទប់ស្កាត់ ផ្តល់ឱ្យ មានមេត្តា) ក្នុងទម្រង់នៃសកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ច។ តើការអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់ខ្លួន នាំឱ្យមានទឹកភ្លៀងយ៉ាងដូចម្តេច? ផលប៉ះពាល់ធម្មជាតិនៃឥរិយាបថរបស់មនុស្សម្នាក់ទៅលើអ្នកដទៈ គឺធំជាងពាក្យសំដីទទេ – **'អ្វីដែលមនុស្សដ៏អស្ចារ្យធ្វើ មនុស្សដទៈក៏ធ្វើតាមដែរ'** (គីតា ៣.២១)។ ប្រសិនបើមនុស្សអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់ខ្លួនរៀងៗខ្លួន វានឹងប៉ះពាល់ដល់សូម្បីតែទេវតា ដែលបន្ទាប់មកពួកគេក៏នឹងអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់ពួកគេក្នុងការធ្វើឱ្យមានទឹកភ្លៀងដែរ (គីតា ៣.១១)។ មានរឿងមួយអំពីប្រធានបទនេះ។ ក្មេងប្រុសកសិករបួននាក់បានឃើញថា ខែអាសាធ បានមកដល់ ប៉ុន្តែគ្មានទឹកភ្លៀងទេ។ ពួកគេគិតថា "ពេលវេលាសម្រាប់ភ្ជួររាស់បានមកដល់ហើយ។ ទោះបីជាគ្មានទឹកភ្លៀងក៏ដោយ ចូរឱ្យយើងយ៉ាងហោចណាស់ អនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់យើងទៅតាមពេលវេលា"។ គិតដូច្នេះ ពួកគេបានទៅក្នុងចំការ ហើយចាប់ផ្តើមភ្ជួររាស់។ ម៉ាយូរឃើញពួកគេកំពុងភ្ជួររាស់ ហើយឆ្ងល់ថា "មានរឿងអ្វី? វាមិនទាន់មានភ្លៀងទេ ហេតុអ្វីបានជាពួកគេភ្ជួររាស់?" នៅពេលដែលពួកវាដឹងថា ក្មេងប្រុសទាំងនោះកំពុងអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់ពួកគេ ពួកវាក៏គិតថា "ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវយឺតយ៉ាវក្នុងការអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់យើង?" គិតដូច្នេះ ម៉ាយូរបានចាប់ផ្តើមស្រែកហៅ។ ឮសំឡេងម៉ាយូរស្រែក ពពកក៏គិតថា "ថ្ងៃនេះម៉ាយូរស្រែកយ៉ាងដូចម្តេច ដោយមិនទាន់ឮផ្គររបស់យើង?" ក្រោយពីដឹងរឿងទាំងមូល ពួកវាក៏គិតថា "ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវគេចចេញពីករណីយកិច្ចរបស់យើង?" ហើយពួកវាក៏ចាប់ផ្តើមគ្រហឹមផងដែរ។ ឮសំឡេងពពកគ្រហឹម ព្រះឥន្ទ្រក៏គិតថា "មានរឿងអ្វីកើតឡើង?" នៅពេលដែលទ្រង់ដឹងថា ពួកគេកំពុងអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់ពួកគេ ទ្រង់ក៏គិតថា "ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំត្រូវយឺតយ៉ាវក្នុងការអនុវត្តករណីយកិច្ចរបស់ខ្ញុំ?" គិតដូច្នេះ ព្រះឥន្ទ្របានបញ្ជាឱ្យពពកភ្លៀង។ **'យញ្ញៈ កម្មសមុទ្ភវៈ'** – សកម្មភាពទាំងអស់ដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិ (លោកិយ និងសាសនា) ដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយគ្មានរាគៈ (គ្មានបំណងបុគ្គល) ត្រូវបានគេហៅថា **'យញ្ញ'**។ សម្រាប់ព្រាហ្មចារី (សិស្សដែលស្មោះត្រង់) ការអនុវត្តអគ្គិហោត្រ គឺជាយញ្ញ។ ដូចគ្នានេះដែរ សម្រាប់ស្ត្រី ការចំអិនអាហារគឺជាយញ្ញ។ អ្នកប្រតិបត្តិពេទ្យអាយុវេទ ប្រសិនបើគាត់អនុវត្តសេវាវេជ្ជសាស្ត្រតែមួយគត់ដើម្បីសុខុមាលភាពមនុស្ស នោះគឺជាយញ្ញសម្រាប់គាត់។ ដូចគ្នានេះដែរ សិស្សអាចចាត់ទុកការសិក្សារបស់គាត់ និងអ្នកជំនួញចាត់ទុកអាជីវកម្មរបស់គាត់ (ប្រសិនបើអនុវត្តដោយគ្មានរាគៈ តែមួយគត់ដើម្បីសុខុមាលភាពអ្នកដទៈ) ថាជា **'យញ្ញ'**។ ដូច្នេះ សកម្មភាពទាំងអស់ដែលជាករណីយកិច្ច ត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងគម្ពីរសាស្ត្រ ដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយគ្មានរាគៈ ដោយគោរពដែនកំណត់នៃវណ្ណៈ អាស្រមៈ កន្លែង និងពេលវេលា ក្លាយជាយញ្ញ។ យញ្ញប្រភេទណាមួយ ចាំបាច់ត្រូវកើតឡើងពីសកម្មភាព។ សូម្បីតែថ្នាំពុលដូចជា អាគូនីត និងនុចវូមីកា នៅពេលដែលត្រូវបានសំអាត និងអនុវត្តជាថ្នាំដោយគ្រូពេទ្យ ក៏ក្លាយជាដូចអម្រឹត និងជួយព្យាបាលជំងឺធ្ងន់ធ្ងរបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ រាគៈ ភាពជាម្ចាស់ ភាពជាប់ជំពាក់ ភាពលំអៀង ភាពមិនស្មើគ្នា ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន មានះ...។ល។ – ទាំងអស់នេះគឺដូចជាថ្នាំពុលនៅក្នុងសកម្មភាព។ នៅពេលដែលផ្នែកពុលនៃសកម្មភាពត្រូវបានយកចេញ សកម្មភាពទាំងនោះក្លាយជាដូចអម្រឹត និងជួយលុបបំបាត់ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរនៃកំណើត និងមរណភាព។ សកម្មភាពដែលដូចអម្រឹតបែបនេះតែមួយគត់ ដែលត្រូវបានគេហៅថា **'យញ្ញ'**។ **'កម្ម ព្រហ្មោទ្ភវំ វិទ្ធិ'** – គម្ពីរវេទបានបញ្ញត្តិវិធីសាស្ត្រសម្រាប់អនុវត្តសកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ច (គីតា ៤.៣២)។ ដោយសារតែចំណេះដឹងអំពីវិធីសាស្ត្រសម្រាប់អនុវត្តសកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ច បានមកដល់មនុស្សពីគម្ពីរវេទ សកម្មភាពទាំងនោះត្រូវបានគេនិយាយថាកើតឡើងពីគម្ពីរវេទ។ ពាក្យ **'វេទ'** នៅទីនេះ គួរតែយល់ថារួមបញ្ចូលទាំងគម្ពីររិគវេទ យជុរវេទ សាមវេទ និងអថព្វវេទ រួមជាមួយនឹងស្ម្រឹតិ ពុរាណ ឥតិហាស (រាមាយណៈ មហាភារតៈ) និងពាក្យបទពិសោធន៍របស់អាចារ្យនៃប្រពៃណីផ្សេងៗ – គម្ពីរសាស្ត្រទាំងអស់ដែលស្របតាមគម្ពីរវេទ។ **'ព្រហ្មក្សរសមុទ្ភវម៑'** – នៅទីនេះ ពាក្យ **'ព្រហ្ម'** សំដៅលើគម្ពីរវេទ។ គម្ពីរវេទបានបង្កើតឡើងពីព្រះអាទិទេពដ៏ឧត្តម ដែលជាសត្យ ចិត អានន្ទ ដាច់ខាត (គីតា ១៧.២៣)។ ដូច្នេះ ព្រះអាទិទេពដ៏ឧត្តមគឺជាប្រភពនៃអ្វីៗទាំងអស់។ ពីព្រះអាទិទេពដ៏ឧត្តម គម្ពីរវេទបានបង្កើតឡើង។ គម្ពីរវេទបញ្ញត្តិវិធីសាស្ត្រសម្រាប់អនុវត្តករណីយកិច្ច។ មនុស្សអនុវត្តករណីយកិច្ចទាំងនោះតាមវិធីសាស្ត្រដែលបានបញ្ញត្តិ។ ពីការអនុវត្តសកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ច យញ្ញកើតឡើង។ ពីយញ្ញ ទឹកភ្លៀងកើតឡើង។ ពីទឹកភ្លៀង អាហារត្រូវបានផលិត។ ពីអាហារ សត្វលោកកើតឡើង។ ហើយពីចំណោមសត្វលោកទាំងនោះ មនុស្សអនុវត្តយញ្ញតាមរយៈការអនុវត្តសកម្មភាពដែលជាករណីយកិច្ច។ តាមរបៀបនេះ វដ្តនៃការបង្កើតនេះបន្តដំណើរទៅមុខទៀត។ **'តស្មាត៍ សព្វគតំ ព្រហ្ម និត្យំ យញ្ញេ ប្រតិស្ឋិតម៑'** – នៅទីនេះ ពាក្យ **'ព្រហ្ម'** សំដៅលើព្រះអាទិទេពដ៏ឧត្តមដែលមិនវិនាស (សគុណ-និរាការ)។ ដូច្នេះ វាគឺជាព្រះអាទិទេពដ៏ឧត្តមដែលគ្រប់គ្រងគ្រប់ទ