**៣.២១** អ្វីៗដែលបុគ្គលដ៏ធំធេងធ្វើ បុគ្គលដទៃក៏ធ្វើតាម។ ស្តង់ដារអ្វីដែលគេកំណត់ លោកីយក៏ដើរតាម។
**ពន្យល់៖** "អ្វីៗដែលបុគ្គលដ៏ធំធេងធ្វើ បុគ្គលដទៃក៏ធ្វើតាម" – បុគ្គលដ៏ធំគឺជាអ្នកដឹងនូវលោក (អារម្មណ៍ដូចជារូបកាយជាដើម) និង "អត្តា" (សភាពពិតរបស់ខ្លួន) តាមពិតប្រាកដ។ គេដឹងច្បាស់ដោយធម្មជាតិថា អារម្មណ៍ទាំងឡាយដូចជាកាយ ឥន្ទ្រិយ ចិត្ត ពុទ្ធិ ទ្រព្យ គ្រួសារ ដីធ្លីជាដើម ជារបស់របស់លោក មិនមែនជារបស់ខ្លួនឡើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ បុគ្គលដ៏ធំបែបនេះ គ្មានគំនិតចាត់ទុកសូម្បីតែការលះបង់ ការមិនជាប់ជំពាក់ សេចក្តីស្រឡាញ់ ចំណេះដឹង គុណធម៌ជាដើម ថាជារបស់ខ្លួនឡើយ។ ព្រោះការចាត់ទុកថាជារបស់ខ្លួន ធ្វើឲ្យអគ្គិច័ត្ត (អត្តភាពបុគ្គល) រឹងមាំឡើង ដែលជាឧបសគ្គក្នុងការសម្រេចសច្ចធម៌។ គំនិតដូចជា "ខ្ញុំជាអ្នកលះបង់" "ខ្ញុំមិនជាប់ជំពាក់" "ខ្ញុំជាអ្នកបម្រើ" "ខ្ញុំជាអ្នកគោរព" ជាដើម ក៏ធ្វើឲ្យអគ្គិច័ត្តរឹងមាំ ហើយក្លាយជាឧបសគ្គដែរ។ នៅក្នុងបុគ្គលដ៏ធំនោះ (អគ្គិច័ត្តទាក់ទងនឹងភាពជាបុគ្គល) "អត្តភាពបុគ្គល" គ្មានសូម្បីតែបន្តិចឡើយ ហើយ "អត្តភាពសាមញ្ញ" មានតែសម្រាប់កិច្ចការជាក់ស្តែងប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅតែជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការបម្រើលោក។ ព្រោះអគ្គិច័ត្តក៏ជារបស់លោកដែរ (គីតា ៧.៤, ១៣.៥)។
អារម្មណ៍ទាំងអស់ដែលទទួលបានពីលោក – កាយ ទ្រព្យ គ្រួសារ ឋានៈ សមត្ថភាព អំណាចជាដើម – គឺសម្រាប់តែប្រើប្រាស់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ គឺដើម្បីយកទៅបម្រើអ្នកដទៃ។ មិនមែនសម្រាប់សោយសុខ ឬដើម្បីបង្កើតកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ។ អ្នកណាដែលសោយសុខពីវា ដោយចាត់ទុកថាជារបស់ខ្លួន និងសម្រាប់ខ្លួន ព្រះអាទិត្យទ្រង់ត្រាស់ហៅថា ជាចោរ – "អ្នកណាដែលសោយនូវអំណោយរបស់ទេវតា ដោយមិនបួងសួងសុំពីពួកគេ គេពិតជាចោរ" (គីតា ៣.១២)។ អារម្មណ៍ទាំងអស់នេះ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់សាមញ្ញតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជារបស់បុគ្គលណាម្នាក់ឡើយ។ តាមពិត យើងគ្មានទំនាក់ទំនងអ្វីជាមួយអារម្មណ៍ទាំងនេះទេ។ អារម្មណ៍ដែលគេចាត់ទុកថាជារបស់បុគ្គលដ៏ធំ (ដែលជារបស់លោក) ត្រូវបានយកទៅបម្រើលោកដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងដោយធម្មជាតិ។ គេមានចិត្តធម្មជាតិចង់ឲ្យសុខមានដល់សត្វលោកទាំងអស់។ អារម្មណ៍នៃ "ការប្រគល់ឲ្យ" បង្កើតភាពឯកភាព និងសេចក្តីស្រឡាញ់ក្នុងសង្គម ខណៈដែលអារម្មណ៍នៃ "ការយក" បង្កើតជាជម្លោះ។ អារម្មណ៍នៃ "ការប្រគល់ឲ្យ" ជាការលើកតម្កើង ហើយអារម្មណ៍នៃ "ការយក" ជាការបន្ទាបកម្លាំងចិត្ត។ អារម្មណ៍នៃ "ការយក" កើតឡើងតែពីការចាត់ទុករូបកាយថា "ខ្ញុំ" "របស់ខ្ញុំ" ឬ "សម្រាប់ខ្ញុំ" ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារបុគ្គលដ៏ធំមិនចាត់ទុកខ្លួនមានទំនាក់ទំនងអ្វីជាមួយរូបកាយ ទើបគ្មានសូម្បីតែស្នាមដាននៃអារម្មណ៍ "ការយក" ក្នុងខ្លួនគេឡើយ។ ហេតុនេះ សកម្មភាពគ្រប់យ៉ាងរបស់គេ គឺសម្រាប់តែសុខមានដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។ ដោយការឃើញ ការប៉ះពាល់ ការសន្ទនា ការគិតពិចារណាជាដើម របស់បុគ្គលដ៏ធំបែបនេះ សុខមានរបស់មនុស្សកើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សូម្បីតែខ្យល់ដែលប៉ះពាល់នឹងរូបកាយរបស់គេ ហើយហូរចេញទៅ ក៏ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សដែរ។
បុគ្គលដ៏ធំបែបនេះមានពីរប្រភេទ៖ (១) ពួកអវធូត និង (២) ពួកអាចារ្យ។ បុគ្គលដ៏ធំនៃពួកអវធូត គឺជាគំរូសម្រាប់តែពួកអវធូតផ្ទាល់ មិនមែនសម្រាប់មនុស្សសាមញ្ញទេ។ ប៉ុន្តែបុគ្គលដ៏ធំនៃពួកអាចារ្យ គឺជាគំរូសម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងមូល។ នៅទីនេះ ការពិពណ៌នាគឺអំពីបុគ្គលដ៏ធំនៃពួកអាចារ្យ ដែលឥរិយាបថរបស់គេតែងតែស្របនឹងព្រះគម្ពីរសាស្ត្រ។ ទោះបីគេឃើញឬមិនឃើញក៏ដោយ ដោយសារគ្មាន "អញ្ញត្តិ" និង "មមត្តិ" ភារយៈរបស់គេត្រូវបានបំពេញដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមរយៈគេ។ ឧទាហរណ៍ ផ្កាមួយដុះនៅក្នុងព្រៃ ហើយបន្ទាប់ពីពេលមួយស្រួយ វាស្លឹកជ្រុះ ស្ងួត ហើយរលំ។ គ្មានអ្នកណាឃើញវាទេ ប៉ុន្តែវាបានពង្រាយក្លិនឈ្ងុយ (ទៅគ្រប់ទិស) និងបំបាត់ក្លិនស្អុយ។ ដូចគ្នានេះដែរ ពីបុគ្គលដ៏ធំ (ដោយសារអារម្មណ៍មិនចេះចប់នៃសុខមានអ្នកដទៃ) លោកធាតុទាំងមូលទទួលបានផលប្រយោជន៍ដ៏ធំធេងដោយស្វ័យប្រវត្តិ ទោះបីអ្នកណាម្នាក់យល់ឬមិនយល់ក៏ដោយ។ ហេតុផលគឺថា ដោយសារការវិនាសនៃអត្តភាពបុគ្គល (អញ្ញត្តិ និង មមត្តិ) គេក្លាយជាមួយនឹងថាមពលរក្សារបស់ព្រះអាទិត្យ ដែលតាមរយៈថាមពលនោះ សុខមានរបស់លោកធាតុទាំងមូលកំពុងកើតឡើង។ ដូចជាអង្គជាតិទាំងអស់នៃរាងកាយតែមួយ ទោះបីខុសគ្នា ក៏ជាមួយគ្នា (ឧ. នៅពេលអង្គជាតិណាមួយឈឺ មនុស្សនឹងចាត់ទុកថាជាការឈឺរបស់ខ្លួន) ដូច្នោះដែរ សត្វលោកទាំងអស់ ទោះបីខុសគ្នា ក៏ជាមួយគ្នា។ ដូចជានៅពេលអង្គជាតិណាមួយដែលឈឺ (ឈឺ) នៃរាងកាយត្រូវបានព្យាបាល រាងកាយទាំងមូលទទួលបានផលប្រយោជន៍ ដូច្នោះដែរ ដោយបុគ្គលដែល នៅតែស្ថិតក្នុងដែនកំណត់ បំពេញភារយៈរបស់ខ្លួនតាមអារម្មណ៍ ពេលវេលា ស្ថានភាពជាដើម ដែលទទួលបាន លោកធាតុទាំងមូលទទួលបានផលប្រយោជន៍ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ឥទ្ធិពលនៃឥរិយាបថ និងពាក្យសំដីរបស់បុគ្គលដ៏ធំ (ដោយសារតាមរយៈរូបកាយធាតុដី) ត្រូវបានគេយល់ឃើញតាមរបៀបធាតុដី ដែលមានកំណត់។ ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលនៃអារម្មណ៍របស់គេ ត្រូវបានគេយល់ឃើញតាមរបៀបដ៏ល្អិតល្អន់ ដែលគ្មានដែនកំណត់។ ហេតុផលគឺថា សកម្មភាពមានកំណត់ ប៉ុន្តែអារម្មណ៍គ្មានកំណត់។ អារម្មណ៍ដែលបុគ្គលដ៏ធំនាំយកទៅក្នុងឥរិយាបថរបស់គេ មានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើមនុស្សដទៃទៀត។ ដោយសារគេប្រតិបត្តិតាមឥរិយាបថនៃវណ្ណៈ អាស្រមៈ និកាយជាដើមរបស់ខ្លួនយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ ពាក្យសំដីដែលគេនិយាយ ក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើមនុស្សនៃវណ្ណៈ អាស្រមៈ និកាយជាដើមផ្សេងទៀតដែរ។
ទោះបីបុគ្គលដ៏ធំមិនបានធ្វើសកម្មភាពណាមួយសម្រាប់ខ្លួនឯង ហើយគ្មានអារម្មណ៍ថាជាអ្នកធ្វើក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែដោយសារគេប្រាកដដូចជាកំពុងធ្វើសកម្មភាពនៅក្នុងភ្នែកមនុស្ស ពាក្យកិរិយា "ធ្វើ" ត្រូវបានប្រើនៅទីនេះ។ តាមរយៈគេ សកម្មភាពកើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងដោយធម្មជាតិ ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់អ្នកទាំងអស់។ ដោយសារគេគ្មានផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន សកម្មភាពគ្រប់យ៉ាងរបស់គេ ទោះតូចឬធំ ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ទោះបីសម្រាប់គេគ្មានភារយៈ – "សម្រាប់គេ គ្មានភារយៈអ្វីត្រូវបំពេញទេ" (គីតា ៣.១៧) – ហើយគេគ្មានមោទនភាពក្នុងការធ្វើ – "ដោយគ្មានអារម្មណ៍ថា 'ខ្ញុំ' និង 'របស់ខ្ញុំ'" (គីតា ២.៧១) – ក៏ដោយ ក៏តាមរយៈគេ ភារយៈត្រូវបានបំពេញដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយធម្មជាតិ និងយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។ តាមរបៀបនេះ តាមរយៈគេ មនុស្សត្រូវបានប្រមូលផ្តុំគ្នាដោយធម្មជាតិ។
'ចំណុចសំខាន់'៖ ជារឿយៗគេសង្កេតឃើញថា នៅក្នុងសង្គមណាមួយ និកាយ ជាតិ វណ្ណៈ អាស្រមៈជាដើម បុរសទាំងនោះដែលត្រូវបានគេហៅថាធំ ហើយមនុស្សចាត់ទុកថាធំ ហើយមើលឃើញដោយការគោរព ឥរិយាបថអ្វីដែលពួកគេប្រកាន់ មនុស្សនៃសង្គម និកាយ ជាតិជាដើមនោះ ក៏ចាប់ផ្តើមប្រកាន់ឥរិយាបថនោះដែរ។ ដោយសារសារៈសំខាន់នៃទ្រព្យសម្បត្តិ និងឋានៈ និងលោភចិត្តនៅក្នុងចិត្ត មនុស្សចាត់ទុកបុរសដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន (លានពាន់លាន) និងឋានៈខ្ពស់ (អ្នកដឹកនាំ រដ្ឋមន្ត្រីជាដើម) ថាជាអ្នកធំ ហើយមើលឃើញដោយការគោរពយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកណាដែលនៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេ អារម្មណ៍ធាតុដី (ទ្រព្យសម្បត្តិ ឋានៈជាដើម) មានសារៈសំខាន់ ពួកគេមិនមែនជាអ្នកធំពិតប្រាកដផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ ហើយក៏មិនអាចស្គាល់បុគ្គលដ៏ធំបានដែរ។ អ្នកណាដែលពួកគេចាត់ទុកថាធំ ក៏មិនមែនជាអ្នកធំពិតប្រាកដដែរ។ ប្រសិនបើទ្រព្យសម្បត្តិត្រូវបានគោរពយ៉ាងខ្ពស់នៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេ ទើបមានតែអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនប៉ុណ្ណោះដែលមានឥទ្ធិពលលើពួកគេ ដូចជាចោរត្រូវបានឥទ្ធិពលតែពីមេចោរប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីមិនមែនជាអ្នកធំពិតប្រាកដក៏ដោយ ដោយសារពួកគេត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកធំដោយមនុស្ស ឥរិយាបថរបស់មន្ត្រីដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ និងឋានៈខ្ពស់ទាំងនោះ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅក្នុងសង្គម។ ឧទាហរណ៍ បុរសទាំងនោះដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាធំដោយសារទ្រព្យសម្បត្តិ មធ្យោបាយអ្វីដែលពួកគេប្រើដើម្បីរក និងប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិ មធ្យោបាយនោះហើយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយស្វ័យប្រវត្តិក្នុងចំណោមមនុស្ស ទោះបីមធ្យោបាយទាំងនោះអាចជារឿងសម្ងាត់ក៏ដោយ! នេះហើយជាហេតុផលដែលបច្ចុប្បន្ននេះ អំពើអាក្រក់ដូចជាការភូតកុហក ការបោកប្រាស់ មិនស្មោះត្រង់ ការក្បត់ ការលួចជាដើម កំពុងផ្សព្វផ្សាយដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅក្នុងសង្គម ដោយមិនត្រូវបានបង្រៀននៅសាលារៀនណាមួយឡើយ! វាជារឿងពិតជាសោកស្ត
★🔗
