អរជុនបាននិយាយថា — ឱវាស្ស្ណេយៈ! ដូច្នេះ តើមនុស្សនេះត្រូវបានជំរុញដោយអ្វី ដើម្បីប្រព្រឹត្តបាបកម្ម ទោះបីជាគ្មានចំណង់ក៏ដោយ ហាក់បីដូចជាត្រូវបានបង្ខំដោយកម្លាំង?

អត្ថន័យពាក្យ៖ អថ - ឥឡូវនេះ; កេន - ដោយអ្វី; ប្រយុត្តះ - ជំរុញ; អយម - នេះ; បាបម - បាប; ចរតិ - ធ្វើ; បុរុឞះ - មនុស្ស; អនិច្ឆន - មិនចង់; អបិ - សូម្បីតែ; វារឞ្នេយ - ឱ គ្រឹស្នា (អ្នកដែលកើតក្នុងត្រកូលវ្រីស្និ); ពលាត - ដោយបង្ខំ; ឥវ - ហាក់ដូចជា; និយោជិតះ - ជាប់កាតព្វកិច្ច។ ការអត្ថាធិប្បាយ៖ 'វារឞ្នេយ' គឺជាអ្នកដែលកើតក្នុងត្រកូលវ្រីស្និ ដែលជាឈ្មោះមួយរបស់គ្រឹស្នា។ អរជុនសួរថា៖ ឱ គ្រឹស្នា ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សធ្វើបាបទាំងដែលខ្លួនមិនចង់ធ្វើ ហាក់ដូចជាមានអ្វីមួយបង្ខំគាត់?

**ពាក្យពេចន៍ដើមជាភាសាអង់គ្លេស៖** Arjuna said: O Varshneya! Then, by whom is this man impelled, who, though unwilling, engages in sin as if compelled by force? Commentary: In the Yadu dynasty, there was a lineage named 'Vrishni'. Because Lord Shri Krishna took birth in this Vrishni lineage, one of His names is 'Varshneya'. In the previous verse, the Lord praised the observance of one's own dharma. Dharma pertains to 'varna' and 'kula' (lineage); therefore, Arjuna also addresses the Lord by the name of His lineage and asks the question. A thoughtful man does not desire to commit sin; because the result of sin is sorrow, and no being desires sorrow. Here, the meaning of the word 'unwilling' is the abandonment of the desire to commit sin, not the abandonment of the desire for enjoyment and accumulation. For the desire for enjoyment and accumulation is the very root of all sins; when it ceases to exist, sins simply do not occur. A thoughtful man does not wish to commit sin, yet due to the inner desire for worldly enjoyment and accumulation, he is unable to perform the dutiful actions that should be done and ends up committing sinful actions that should not be done. To indicate the intensity of 'unwilling', Arjuna uses the words 'as if compelled by force'. The meaning is that when a sinful tendency arises, the thoughtful man, knowing it to be sin, wishes to remain entirely aloof from it; yet still, he becomes so engaged in that sin as if someone is forcibly engaging him in it. This gives the impression that there is some powerful cause that engages one in sin. The root cause of indulgence in sins is 'kama', meaning the desire for worldly pleasure-enjoyment and accumulation. But due to lack of attention towards this cause, man does not realize who makes him commit sin. He thinks, 'I, knowing sin, wish to desist from it, but someone forcibly engages me in sin'; as Duryodhana said: "I know dharma, yet I have no inclination towards it; I know adharma, yet I have no disinclination from it. By some deity residing in my heart, I am directed as such, and thus I act." (Garga Samhita, Ashvamedha 50.36) This 'deity' spoken of by Duryodhana is essentially 'kama' (the desire for enjoyment and accumulation), because of which man, even knowing thoughtfully, is unable to observe dharma and abandon adharma. The words 'by whom impelled does he commit sin' also indicate the intensity of 'unwilling'. The meaning is that a thoughtful man himself does not wish to commit sin; someone else forcibly engages him in sin. Who is that other? This is Arjuna's question. The Lord has just explained in the thirty-fourth verse that attachment and aversion (which are subtle forms of desire and anger alone) are the great enemies of the seeker, meaning these two are the causes of sin. But because that was stated in a general manner, Arjuna could not grasp it. Therefore, he asks: By whom is man impelled to engage in sin, though unwilling and knowing better? The intent of Arjuna's question is this: (Considering from the thirty-first to the thirty-fifth verse) which of these causes—lack of faith, envy, wicked-mindedness, delusion, subservience to nature (one's own disposition), attachment-aversion, disinterest in one's own dharma and interest in another's dharma—is it, due to which man, though unwilling and knowing better, indulges in sin? Apart from these, due to which cause among God, destiny, age, circumstances, karma, bad company, society, customs, governmental laws, etc., does man indulge in sin? Connection: Now, in the following verse, the Lord answers Arjuna's question. --- **ការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ៖** **អរជូនទូលសួរ៖** ឱ វរស្ស្នេយៈ! ដូច្នេះ តើមនុស្សនេះ ត្រូវបានជំរុញដោយអ្នកណា ដែលទោះបីជាមិនពេញចិត្ត ក៏នៅតែប្រព្រឹត្តបាបកម្ម ហាក់បីដូចជាត្រូវបង្ខំដោយកម្លាំង? **ពន្យល់៖** ក្នុងរាជវង្សយទុ មានត្រកូលមួយឈ្មោះ "វ្រស្ស្នី"។ ដោយសារព្រះគ្រិឝ្ណបានយាងកើតក្នុងត្រកូលវ្រស្ស្នីនេះ ទ្រង់ឈ្មោះមួយក៏គឺ "វរស្ស្នេយៈ"។ ក្នុងខមុន ព្រះអង្គបានសរសើរការប្រតិបត្តិធម៌របស់ខ្លួន។ ធម៌ទាក់ទងនឹង "វណ្ណៈ" និង "ត្រកូល" ដូច្នេះអរជូនក៏ហៅព្រះអង្គតាមឈ្មោះត្រកូលរបស់ទ្រង់ ហើយសួរសំណួរនេះ។ មនុស្សដែលមានស្មារតីពិចារណា មិនប្រាថ្នានឹងប្រព្រឹត្តបាបកម្មទេ ព្រោះផលនៃបាបកម្មគឺទុក្ខ ហើយសត្វលោកណាក៏មិនប្រាថ្នាទុក្ខដែរ។ នៅទីនេះ អត្ថន័យពាក្យថា "មិនពេញចិត្ត" គឺការលះបង់នូវបំណងប្រព្រឹត្តបាប មិនមែនការលះបង់នូវបំណងសោយសុខ និងការប្រមូលផ្ដុំទ្រព្យសម្បត្តិទេ។ ព្រោះបំណងសោយសុខ និងប្រមូលផ្ដុំនេះហើយ ជាឫសគល់នៃបាបកម្មទាំងអស់ ពេលបំណងនោះរលាយសាយ បាបកម្មក៏មិនកើតឡើង។ មនុស្សមានស្មារតីពិចារណា មិនចង់ប្រព្រឹត្តបាប ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែដោយសារបំណងខាងក្នុងចង់បានសុខសម្រាប់ខ្លួន និងការប្រមូលផ្ដុំ គេមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ ហើយចុងក្រោយក៏ប្រព្រឹត្តអំពើបាបដែលមិនត្រូវធ្វើ។ ដើម្បីបង្ហាញពីភាពខ្លាំងក្លានៃ "មិនពេញចិត្ត" អរជូនបានប្រើពាក្យថា "ហាក់បីដូចជាត្រូវបង្ខំដោយកម្លាំង"។ អត្ថន័យគឺថា នៅពេលដែលអារម្មណ៍បាបកើតឡើង មនុស្សមានស្មារតីពិចារណា ដឹងថាវាជាបាប ចង់ឃ្លាតឆ្ងាយពីវា ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវជាប់ជំពាក់ក្នុងបាបនោះ ហាក់ដូចជាមានអ្នកណាម្នាក់កំពុងបង្ខំគេឱ្យធ្វើ។ វាធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ថា មានមូលហេតុដ៏ខ្លាំងក្លាណាមួយដែលជំរុញមនុស្សឱ្យធ្វើបាប។ មូលហេតុឫសគល់នៃការសោយសុខក្នុងបាបកម្ម គឺ "កាម" មានន័យថា បំណងសោយសុខលោកិយ និងការប្រមូលផ្ដុំ។ ប៉ុន្តែដោយសារកង្វះការយកចិត្តទុកដាក់លើមូលហេតុនេះ មនុស្សមិនដឹងថាអ្នកណាធ្វើឱ្យគេប្រព្រឹត្តបាបទេ។ គេគិតថា "ខ្ញុំ ដឹងថាជាបាប ចង់ឈប់ពីវា ប៉ុន្តែមានអ្នកណាម្នាក់បង្ខំខ្ញុំឱ្យធ្វើបាប" ដូចដែលទុយ៌យ៉ូធនបានពោលថា៖ "ខ្ញុំដឹងពីធម៌ តែចិត្តខ្ញុំមិនទៅរកវា ខ្ញុំដឹងពីអធម៌ តែចិត្តខ្ញុំមិនឃ្លាតឆ្ងាយពីវា។ ដោយទេវតាណាមួយដែលអង្គុយនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ បានចង្អុលបង្ហាញខ្ញុំដូច្នេះ ហើយខ្ញុំក៏ប្រតិបត្តិតាមដូច្នោះ។" (គគ៌សំហិតា, អស្វមេធ ៥០.៣៦) "ទេវតា" ដែលទុយ៌យ៉ូធននិយាយនេះ តាមពិតគឺ "កាម" (បំណងសោយសុខ និងប្រមូលផ្ដុំ) ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យមនុស្ស ទោះបីដឹងដោយការពិចារណា ក៏មិនអាចប្រតិបត្តិធម៌ និងលះបង់អធម៌បាន។ ពាក្យថា "ត្រូវបានជំរុញដោយអ្នកណា" ក៏បង្ហាញពីភាពខ្លាំងក្លានៃ "មិនពេញចិត្ត" ដែរ។ អត្ថន័យគឺ មនុស្សមានស្មារតីពិចារណាខ្លួនឯងមិនចង់ប្រព្រឹត្តបាប អ្នកដទៃបង្ខំគេឱ្យធ្វើបាប។ តើអ្នកដទៃនោះជាអ្នកណា? នេះជាសំណួររបស់អរជូន។ ព្រះអង្គទើបតែបានពន្យល់ក្នុងខទី៣៤ថា សេចក្ដីជាប់ជំពាក់ និងសេចក្ដីស្អប់ខព្យព្ជាន៍ (ដែលជារូបរាងសុក្ខមនៃកាម និងក្រោធតែម្ដង) គឺជាសត្រូវធំរបស់អ្នកស្វែងរក មានន័យថាទាំងពីរនេះជាហេតុនៃបាបកម្ម។ ប៉ុន្តែដោយសារការពន្យល់នោះមានលក្ខណៈទូទៅ អរជូនមិនអាចយល់ច្បាស់បាន។ ដូច្នេះ គាត់សួរថា៖ តើមនុស្សត្រូវបានជំរុញដោយអ្នកណា ឱ្យធ្វើបាប ទោះបីមិនពេញចិត្ត និងដឹងថាខុស? អត្ថន័យនៃសំណួរអរជូនគឺ៖ (ពិចារណាពីខទី៣១ ដល់ទី៣៥) តើមូលហេតុណាក្នុងចំណោមមូលហេតុទាំងនេះ — កង្វះសទ្ធា, ទោសក្នុងចិត្ត, ចិត្តអាក្រក់, សេចក្ដីវង្វេង, ការស្ថិតនៅក្រោមធម្មជាតិ (សភាពខ្លួនឯង), ជាប់ជំពាក់-ស្អប់ខព្យព្ជាន៍, មិនចាប់អារម្មណ៍លើធម៌របស់ខ្លួន និងចាប់អារម្មណ៍លើធម៌អ្នកដទៃ — ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យមនុស្ស ទោះបីមិនពេញចិត្ត និងដឹងខុសត្រូវ ក៏នៅតែសោយសុខក្នុងបាប? ក្រៅពីនេះ តើដោយសារមូលហេតុណាក្នុងចំណោម ព្រះ, វាសនា, សម័យកាល, ស្ថានភាព, កម្ម, មិត្តអាក្រក់, សង្គម, ទំនៀមទម្លាប់, ច្បាប់រដ្ឋាភិបាល ជាដើម ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សសោយសុខក្នុងបាប? **សម្ពន្ធភាព៖** ឥឡូវនេះ ក្នុងខបន្ទាប់ ព្រះអង្គនឹងតបសំណួររបស់អរជូន។