হে কৃষ্ণ! অধৰ্মৰ প্ৰাবল্যত কুলৰ নাৰীসকল দূষিত হয়; হে বৰ্ষ্ণেয়! নাৰীসকল দূষিত হলে বৰ্ণসঙ্কৰৰ সৃষ্টি হয়।

BG 1.41: হে কৃষ্ণ, অধৰ্মৰ প্ৰভাৱত কুলৰ স্ত্ৰীসকল দুষিত হয়, আৰু হে বাৰ্ষ্ণেয়, স্ত্ৰীসকল দুষিত হ'লে বৰ্ণসংকৰ উৎপন্ন হয়। শব্দার্থ: অধৰ্মাভিভৱাৎ - অধৰ্মৰ প্ৰভাৱত, কৃষ্ণ - হে কৃষ্ণ, প্ৰদুশ্যন্তি - দুষিত হয়, কুলস্ত্ৰিয়ঃ - কুলৰ স্ত্ৰীসকল, স্ত্ৰীষু - স্ত্ৰীসকলৰ মাজত, দুষ্টাসু - দুষিত হ'লে, বাৰ্ষ্ণেয় - হে বাৰ্ষ্ণেয়, জায়তে - উৎপন্ন হয়, বৰ্ণসংকৰঃ - বৰ্ণসংকৰ।

**অনুবাদ:** হে কৃষ্ণ! অধৰ্মৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি হ’লে, কুলৰ নাৰীসকল দূষিত হয়; আৰু হে বৃষ্ণিবংশী! নাৰীসকল দূষিত হ’লে, বৰ্ণসংকৰৰ সৃষ্টি হয়। **ভাষ্য:** "হে কৃষ্ণ... অধৰ্মৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি হ’লে, কুলৰ নাৰীসকল দূষিত হয়" — ধৰ্মাচৰণৰ দ্বাৰা অন্তঃকৰণ শুদ্ধ হয়। অন্তঃকৰণ শুদ্ধ হ’লে বুদ্ধি সাত্ত্বিক হয়। সাত্ত্বিক বুদ্ধিত কৰ্তব্য আৰু অকৰ্তব্যৰ বিবেচনা সজাগ থাকে। কিন্তু পৰিয়ালত অধৰ্মৰ বৃদ্ধি হ’লে আচৰণ অপবিত্ৰ হয়, তাৰ ফলত অন্তঃকৰণও অপবিত্ৰ হয়। অন্তঃকৰণ অপবিত্ৰ হ’লে বুদ্ধি তামসিক হয়। বুদ্ধি তামসিক হ’লে মানুহে অকৰ্তব্যক কৰ্তব্য বুলি আৰু কৰ্তব্যক অকৰ্তব্য বুলি ভাবিবলৈ ধৰে; অৰ্থাৎ, শাস্ত্ৰবিধিৰ বিপৰীত চিন্তা তাৰ মনত উদয় হয়। এই বিকৃত বুদ্ধিৰ কাৰণে কুলৰ নাৰীসকল দূষিত অৰ্থাৎ ব্যভিচাৰিণী হয়। "হে বৃষ্ণিবংশী, নাৰীসকল দূষিত হ’লে বৰ্ণসংকৰৰ সৃষ্টি হয়" — নাৰীসকল দূষিত হ’লে বৰ্ণসংকৰৰ জন্ম হয় (দেখক টোকা পৃষ্ঠা ২৯)। যেতিয়া ভিন্ন বৰ্ণৰ পুৰুষ আৰু নাৰীৰ মিলন হয়, তেওঁলোকৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানক 'বৰ্ণসংকৰ' বোলা হয়। ইয়াত 'কৃষ্ণ' বুলি সম্বোধন কৰি অৰ্জুনে কৈছে: তুমি সকলোকে আকৰ্ষণ কৰা বাবেই 'কৃষ্ণ' নামেৰে জনা; গতিকে আমাৰ কুলক কোন দিশলৈ আকৰ্ষণ কৰিবা, অৰ্থাৎ আমাক ক’লৈ লৈ যোৱা, কৈ দিয়ক। 'বৃষ্ণিবংশী' বুলি সম্বোধনৰ তাৎপৰ্য হ’ল: তুমি বৃষ্ণি বংশত জন্ম গ্ৰহণ কৰা বাবেই 'বৃষ্ণিবংশী' নামেৰে পৰিচিত। কিন্তু যেতিয়া আমাৰ কুল (বংশ) নাশ হয়, তেতিয়া আমাৰ সন্তান-সন্ততিসকল কোন বংশত পৰিচিত হ’ব? গতিকে কুল ধ্বংস কৰা উচিত নহয়।