**3.40** Τα αισθητήρια, ο νους και ο διανοητικός λόγος λέγονται ότι είναι τα κατοικία αυτής της επιθυμίας. Δια μέσου αυτών —(των αισθητηρίων, του νου και του διανοητικού λόγου)— η επιθυμία, περικαλύπτουσα τη γνώση, παραπλανεί τον άνθρωπο που ταυτίζεται με το σώμα.
**Ερμηνεία:** «Ινδριγιάνι μάνο μπούντχιρ ασγιαδίσθαναμ ουτσγιατέ» — Η επιθυμία παρατηρείται σε πέντε τόπους: (1) στα αντικείμενα (Γκίτα 3.34), (2) στα αισθητήρια, (3) στο νου, (4) στον διανοητικό λόγο και (5) στο υποτιθέμενο «εγώ» (το εγώ), δηλαδή στο ποιητή (Γκίτα 2.51). Αν και εμφανίζεται σε αυτούς τους πέντε τόπους, η επιθυμία κατοικεί πραγματικά μόνο στο υποτιθέμενο «εγώ» (ο δεσμός της συνείδησης και της ύλης). Ωστόσο, επειδή εμφανίζεται στους προαναφερθέντες πέντε τόπους, αυτοί ονομάζονται τα κατοικία αυτής της επιθυμίας.
Όλες οι πράξεις εκτελούνται μόνο από το σώμα, τα αισθητήρια, το νου και τον διανοητικό λόγο. Αυτά τα τέσσερα είναι τα όργανα για την εκτέλεση της πράξης. Εάν η επιθυμία κατοικεί σε αυτά, δεν επιτρέπει η πράξη να είναι για το υπέρτατο αγαθό (Παραμάρθα). Επομένως, ένας Κάρμα Γιόγκι, όντας άνευ επιθυμίας, χωρίς αίσθηση του «δικό μου» και απροσάρτητος, εκτελεί πράξη δια μέσου του σώματος, των αισθητηρίων, του νου και του διανοητικού λόγου για τον καθαρισμό της καρδιάς (Γκίτα 5.11).
Στην πραγματικότητα, η επιθυμία κατοικεί μόνο στο εγώ (η ταύτιση της συνειδητής ψυχής με την άψυχη ύλη). Το εγώ, που σημαίνει «εγώ-ότητα», είναι απλώς μια υπόθεση. Το ότι ανήκω σε τάδε κάστα, στάδιο ζωής ή παράδοση — αυτό είναι απλώς μια πίστη. Δεν υπάρχει άλλη απόδειξη γι' αυτό εκτός από την πίστη. Σε αυτή την υποτιθέμενη σχέση κατοικεί η επιθυμία. Από την επιθυμία μόνη της προέρχονται όλες οι αμαρτίες. Οι αμαρτίες καταστρέφονται από τα αποτελέσματά τους, αλλά χωρίς η επιθυμία να αφαιρεθεί από το εγώ, νέες αμαρτίες συνεχώς γεννιούνται. Επομένως, η επιθυμία μόνη είναι αυτή που δένει την ψυχή. Το Μαχαμπαράτα δηλώνει: «Η επιθυμία μόνη είναι ο δεσμός· δεν υπάρχει άλλος δεσμός εδώ. Εκείνος που απελευθερώνεται από το δεσμό της επιθυμίας γίνεται κατάλληλος να φθάσει στην κατάσταση του Βραχμάν.» (Σάντι Πάρβα 251.7)
«Ετέρ βιμοχαγιάτι έσα γνιάναμ άβριτια ντεχινάμ» — Λόγω της επιθυμίας, ο άνθρωπος δεν κάνει αυτό που θα έπρεπε να κάνει και κάνει αυτό που δεν θα έπρεπε να κάνει. Με αυτόν τον τρόπο, η επιθυμία παραπλανεί τον άνθρωπο που ταυτίζεται με το σώμα.
Στο δεύτερο κεφάλαιο, ο Κύριος είπε ότι από την επιθυμία γεννιέται ο θυμός — «καμάτ κρόνθο 'μπιτζαγιάτε» (2.62) — και από τον θυμό γεννιέται η πλάνη (ακραία άνοια) — «κρόνθατ μπαβάτι σαμμόχαχ» (2.63). Από αυτό, πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι όταν η επιθυμία εμποδίζεται, τότε γεννιέται ο θυμός· αλλά εάν η επιθυμία δεν εμποδίζεται, τότε από την επιθυμία γεννιέται η απληστία, και από την απληστία γεννιέται η πλάνη (Σημείωση σ. 197.1). Η ουσία είναι ότι εάν το επιθυμητό αντικείμενο δεν αποκτηθεί, γεννιέται «θυμός», και εάν το αντικείμενο αποκτηθεί, γεννιέται «απληστία». Από αυτά, τότε γεννιέται η «πλάνη». Η επιθυμία είναι η δραστηριότητα του τρόπου του πάθους (Ράτζο Γκούνα), και η πλάνη είναι η δραστηριότητα του τρόπου της άγνοιας (Τάμο Γκούνα). Οι τρόποι του πάθους και της άγνοιας κατοικούν πολύ κοντά (Σημείωση σ. 197.2). Επομένως, η επιθυμία, ο θυμός, η απληστία και η πλάνη κατοικούν πολύ κοντά. Η επιθυμία, δια μέσου των αισθητηρίων, του νου και του διανοητικού λόγου, παραπλανεί (ματαιώνει) τον άνθρωπο που ταυτίζεται με το σώμα. Έτσι, αν και η επιθυμία είναι δραστηριότητα του τρόπου του πάθους, έχει ως αποτέλεσμα την πλάνη, που είναι δραστηριότητα του τρόπου της άγνοιας.
Όταν γεννιέται η επιθυμία, ο άνθρωπος πρώτα επιθυμεί να απολαύσει δια μέσου των αισθητηρίων. Αρχικά, τα αντικείμενα απόλαυσης δεν αποκτώνται, και ακόμη κι αν αποκτηθούν, δεν διαρκούν. Επομένως, για να τα αποκτήσει με κάποιον τρόπο, τρέφει διάφορες επιθυμίες στο νου. Στον διανοητικό λόγο, σκέφτεται διάφορα μέσα για να τα αποκτήσει. Με αυτόν τον τρόπο, η επιθυμία πρώτα εμπλέκει τα αισθητήρια στον πειρασμό της ηδονής που γεννιέται από την επαφή. Έπειτα τα αισθητήρια τραβούν το νου προς αυτά, και στη συνέχεια, τα αισθητήρια και ο νους μαζί τραβούν και τον διανοητικό λόγο προς αυτά. Με αυτόν τον τρόπο, η επιθυμία, περικαλύπτουσα τη γνώση, παραπλανεί εκείνον που ταυτίζεται με το σώμα δια μέσου των αισθητηρίων, του νου και του διανοητικού λόγου, και τον ρίχνει στο βάραθρο της πτώσης.
Είναι αρχή ότι εάν ένας υπηρέτης είναι καλός, αλλά ο αφέντης τον απολύει με περιφρόνηση, τότε δεν θα βρει ξανά καλό υπηρέτη. Ομοίως, εάν ο αφέντης είναι καλός, αλλά ο υπηρέτης τον μεταχειρίζεται με περιφρόνηση, τότε δεν θα βρει ξανά καλό αφέντη. Με τον ίδιο τρόπο, εάν ένας άνθρωπος, χωρίς να φθάσει στον Θεό, σπαταλά το ανθρώπινο σώμα μόνο σε κοσμικές απολαύσεις και κτήματα, τότε δεν θα αποκτήσει ξανά ανθρώπινο σώμα. Ένα καλό πράγμα περιφρονείται λόγω της ακαθαρσίας της καρδιάς, και η καρδιά γίνεται ακάθαρτη λόγω της επιθυμίας. Επομένως, πρώτα και κύρια, η επιθυμία πρέπει να καταστραφεί.
Το νόημα των λέξεων «ντεχινάμ βιμοχαγιάτι» είναι ότι αυτή η επιθυμία παραπλανεί μόνο τον άνθρωπο που ταυτίζεται με το σώμα. Μόνο εκείνος που θεωρεί το σώμα ως «εγώ» και «δικό μου» είναι αυτός που ταυτίζεται με το σώμα. Από την αρχή των διδασκαλιών Του, ο Κύριος εξήγησε τη διάκριση μεταξύ του σώματος (ντεχά) και του ενοικούντος στο σώμα (ντεχί — η ψυχή) (Γκίτα 2.11–30). Ότι το σώμα και ο ενοικών στο σώμα είναι ξεχωριστοί — αυτό είναι η εμπειρία όλων. Αυτή η επιθυμία, περικαλύπτουσα τη γνώση, δένει εκείνον που ταυτίζεται με το σώμα (που πιστεύει σε μια σχέση με το σώμα), όχι τον ενοικούντα στο σώμα (το καθαρό Αυτό). Δεν μπορεί να δέσει εκείνον που δεν πιστεύει σε σχέση με το σώμα. Μόνο με το να θεωρεί το σώμα ως «εγώ», «δικό μου» και «για μένα» δίνει ο άνθρωπος σημασία σε φθαρτά άψυχα αντικείμενα· από αυτό, γεννιέται σε αυτόν προσκόλληση στην αψυχία. Όταν γεννιέται προσκόλληση, σχηματίζεται σχέση με την αψυχία. Μόνο όταν σχηματίζεται σχέση με την αψυχία γεννιέται η επιθυμία. Όταν γεννιέται η επιθυμία, η ψυχή, παραπλανημένη, δεσμεύεται στον κοσμικό δεσμό.
**Σύνδεση:** Τώρα, στα επόμενα τρία εδάφια, ο Κύριος, εξηγώντας τη μέθοδο της εξόντωσης της επιθυμίας, διατάσσει την καταστροφή της.
★🔗
