१.९. यी बाहेक, मेरो निम्ति जीवनको सबै इच्छा त्यागेका, विभिन्न शस्त्रास्त्र चलाउन माहिर र युद्धकलामा निपुण अरु पनि धेरै वीरहरू छन्।
टीका: 'अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्त-जीविताः'—मैले अहिलेसम्म नाम लिईसकेका मेरो सेनाका वीरहरू बाहेक, बाह्लीक, शल्य, भगदत्त, जयद्रथ आदि धेरै महान योद्धाहरू हाम्रो सेनामा छन्, जो मेरो हित र मेरो तर्फबाट लड्नको लागि जीवनको सबै आकांक्षा त्यागेर यहाँ आएका छन्। उनीहरू मेरो विजयको लागि मर्न तयार छन्, तर युद्धबाट कहिल्यै पछि हट्ने छैनन्। म तपाईंको अगाडि उनीहरूप्रति मेरो कृतज्ञता कसरी व्यक्त गरुँ?
'नाना-शस्त्र-प्रहरणाः सर्वे युद्ध-विशारदाः'—यी सबै मानिसहरू तरवार, गदा, त्रिशूल आदि विभिन्न हातहतियार चलाउनमा निपुण छन्, र तीर, तोमर, शक्ति आदि हातले फ्याँकिने प्रक्षेपास्त्र चलाउनमा पनि कुशल छन्। उनीहरू युद्धकलामा पनि अत्यन्त निपुण र विशेषज्ञ छन्—युद्ध कसरी लडिन्छ; कुन तरिका, कुन रणनीति र युक्तिहरू प्रयोग गरेर लडिन्छ; सेना कसरी व्यूह रचना गर्ने, इत्यादि।
प्रसङ्ग: द्रोणाचार्यले दुर्योधनको कुरा सुनेर चुप लागेपछि, दुर्योधनको मनमा उसको चालाकी सफल नभएकोले कुन विचार उत्पन्न भयो—त्यसो भनेर सञ्जयले अर्को श्लोकमा भन्छन्।
★🔗