୧.୯. ଏହାଛଡ଼ା, ଆଉ ଅନେକ ବୀର ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ମୋ ନିମନ୍ତେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଶସ୍ତ୍ର-ଆୟୁଧ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକଳାରେ ସର୍ବଦକ୍ଷ ।
ଟୀକା: 'ଅନ୍ୟେ ଚ ବହବଃ ଶୂରା ମଦର୍ଥେ ତ୍ୟକ୍ତ-ଜୀବିତାଃ'—ମୁଁ ଯେତେଦୂର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କଲି, ସେହି ସେନାବୀରମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ, ଆମ ସେନାରେ ବହୁ ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ବାହ୍ଲୀକ, ଶଲ୍ୟ, ଭଗଦତ୍ତ, ଜୟଦ୍ରଥ ଆଦି, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ମଙ୍ଗଳ ଓ ମୋ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ମୋ ବିଜୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାଣ ଦେଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କଦାପି ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଶ୍ଚାତ୍ପସରନ୍ତି ନାହିଁ । ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର କୃତଜ୍ଞତା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଗେ କିପରି ପ୍ରକାଶ କରିବି?
'ନାନା-ଶସ୍ତ୍ର-ପ୍ରହରଣାଃ ସର୍ବେ ୟୁଦ୍ଧ-ବିଶାରଦାଃ'—ଏହି ସମସ୍ତେ ଖଡ୍ଗ, ଗଦା, ତ୍ରିଶୂଳ ଆଦି ହସ୍ତଧୃତ ନାନା ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ନିପୁଣ, ଏବଂ ତୀର, ତୋମର, ଶକ୍ତି ଆଦି ହସ୍ତନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷ । ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକଳାରେ ମଧ୍ୟ ଅତି ନିପୁଣ ଓ ପାରଙ୍ଗମ—କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ; କେଉଁ ପ୍ରକାରେ, କେଉଁ କୌଶଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏହା ସଂଚାଳିତ ହେବ; ସେନାକୁ କିପରି ସଜ୍ଜିତ କରାଯିବ, ଇତ୍ୟାଦି ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର କଥା ଶୁଣି ନୀରବ ରହିବାରୁ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ଚିତ୍ତରେ କି ଭାବନା ଜାତ ହେଲା ତା କପଟ ସଫଳ ନ ହେବାରୁ—ସଞ୍ଜୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଳୋକରେ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛନ୍ତି ।
★🔗
