Bhagawadgita

Ardżuna rzekł: O Janardano! Jeśli uważasz, że mądrość jest doskonalsza od działania, o Keszawa! to dlaczego nakłaniasz mnie do tego strasznego czynu?

Tymi pozornie zagmatwanymi słowami jakbyś zamącał mój rozum; dlatego wskaż mi tę jedną drogę stanowczo, abym mógł osiągnąć najwyższe dobro.

Błogosławiony Pan rzekł: O niepokalany! Na tym świecie istnieją dwa rodzaje dróg, jak powiedziałem wcześniej – poprzez Jnana Jogę dla Sankhjów i poprzez Karma Jogę dla Joginów.

Nie przez niezaczynanie działań człowiek osiąga brak działania; i nie przez samo wyrzeczenie się osiąga doskonałość.

Zaprawdę, nikt nie może pozostać nawet na chwilę bez działania; albowiem wszyscy są zmuszeni do działania przez cechy zrodzone z Natury.

Ten, kto powściąga narządy działania, lecz siedzi rozmyślając w umyśle o przedmiotach zmysłów, ten o zaślepionej duszy nazywany jest obłudnikiem.

Lecz, o Ardżuno, ten, kto zmysły umysłem powściąga i bez przywiązania praktykuje jogę działania za pomocą organów działania, ten jest doskonały.

Wypełniaj swój przepisany obowiązek, ponieważ działanie jest lepsze od bezczynności. Nawet utrzymanie ciała nie mogłoby być osiągnięte przez bezczynność.

Świat jest związany działaniami innymi niż te dokonane dla ofiary; przeto, o synu Kunti, działaj tylko dla tego celu, wolny od przywiązania.

Stwórca, na początku stworzenia, powołał do istnienia ludzkość wraz z ofiarą i rzekł: 'Przez to będziecie się rozmnażać; niech to będzie waszą krową dającą mleko spełniające pragnienia.'

Tym karmcie bogów, i niech ci bogowie karmią was; wzajemnie się karmiąc, osiągniecie najwyższe dobro.

Bogowie, żywieni ofiarą, dadzą wam pożądane przedmioty. Ten więc, kto korzysta z przedmiotów danych przez bogów, nie ofiarując (w zamian) im, jest z pewnością złodziejem.

Sprawiedliwi, którzy spożywają resztki ofiary, uwalniają się od wszystkich grzechów; lecz grzesznicy, którzy gotują tylko dla siebie, naprawdę spożywają grzech.

Wszystkie istoty rodzą się z pożywienia; pożywienie jest wytwarzane z deszczu. Deszcz powstaje z ofiary, a ofiara rodzi się z działania.

Wiedz, że działanie (karma) pochodzi od Brahmy, a Brahma wyłania się z Niezniszczalnego (Akshara). Dlatego wszechprzenikający Brahma jest wiecznie ugruntowany w ofierze (jadźńa).

O Arjuno! Ten, kto tutaj nie podąża za kołem tak wprawionym w ruch, kto rozkoszuje się w zmysłach, żyje w grzechu, ten żyje na próżno.

Lecz dla tego, kto raduje się jedynie w Jaźni, kto jest zadowolony z Jaźni i kto jest usatysfakcjonowany w samej tylko Jaźni, zaprawdę nie ma już nic do zrobienia.

W tym świecie dla tego człowieka nie ma żadnego interesu w tym, co zostało zrobione lub nie zrobione; i nie zależy on od żadnej istoty dla żadnego celu.

Dlatego bez przywiązania, zawsze wykonuj czynność, która powinna być wykonana; ponieważ wykonując czynność bez przywiązania, człowiek osiąga Najwyższego.

Mędrcy tacy jak Janaka osiągnęli doskonałość jedynie przez działanie; nawet dla dobra świata powinieneś działać.

Cokolwiek czyni szlachetna osoba, inni ludzie czynią tak samo; jakikolwiek wzorzec ona ustanowi, świat za nim podąża.

O Arjuno! W trzech światach nie mam żadnego obowiązku i nie ma niczego do osiągnięcia, czego bym nie osiągnął, a jednak angażuję się w działanie.

Gdybym Ja nie zajmował się nieustannie działaniem, o Arjuno! to ludzie podążaliby za Moją drogą pod każdym względem.

Gdybym nie działał, te wszystkie światy uległyby zagładzie; stałbym się sprawcą pomieszania kast i zniszczenia tych istot.

O Bharato! Jak ludzie niewiedzący działają z przywiązania do czynu, tak mędrzec powinien działać bez przywiązania, pragnąc pomyślności świata.

Mędrzec niech nie zamąca umysłów ignorantów przywiązanych do działania; niech angażuje ich we wszystkie działania, sam wypełniając je z oddaniem.

Wszystkie czyny dokonują się wyłącznie przez właściwości Natury. Dusza zaślepiona egoizmem myśli: 'Ja jestem sprawcą.'

Lecz, o Arjuno o potężnych ramionach, mędrzec znający prawdę o podziale cech i ich funkcjach, rozumiejąc, że 'cechy działają wśród cech' (w działaniu) nie przywiązuje się.

Ci, którzy są zwiedzeni przez cechy natury, przywiązują się do funkcji tych cech. Człowiek o doskonałej wiedzy nie powinien niepokoić głupca o niepełnej wiedzy.

Porzuciwszy wszystkie czyny we Mnie, z umysłem skupionym na Jaźni, wolny od nadziei i egoizmu, oraz od gorączki umysłowej, walcz.

Ci, którzy stale praktykują tę moją naukę z wiarą i bez nagany, również uwalniają się od działań.

Lecz ci, którzy oczerniają Moją naukę i nie praktykują jej, zwiedzeni przez wszelką wiedzę i pozbawieni rozeznania, wiedzcie, że są skazani na zagładę.

Nawet mędrzec postępuje zgodnie z własną naturą. Wszystkie istoty podążają za swoją naturą, to cóż (zewnętrzny) przymus może zdziałać?

Przywiązanie i awersja do przedmiotów zmysłów przebywają w zmysłach; człowiek nie powinien popadać pod ich władzę, ponieważ są one jego wrogami.

Lepszy jest własny obowiązek, choć pozbawiony zalet, niż cudzy obowiązek dobrze wypełniony. Lepiej umrzeć we własnym obowiązku; obowiązek cudzy jest pełen obaw.

Ardżuna rzekł — O Warszniejo! Czym zatem jest pobudzony człowiek, by popełniać grzech, choć wbrew swej woli, jakby zmuszony siłą?

Błogosławiony Pan rzekł: To jest pożądanie, to jest gniew, zrodzone z jakości radżasu; jest wielkim pożeraczem i wielkim grzesznikiem, poznaj go tu jako wroga.

Jak ogień jest spowity dymem, lustro kurzem, a zarodek błoną płodową, tak ta wiedza jest spowita przez tę żądzę.

O Kuntiputra! Wiedza jest spowita przez tego wiecznego wroga mędrca, pod postacią pożądania, nieugaszonego jak ogień.

Zmysły, umysł i intelekt są nazywane jego siedzibą; poprzez nie on zwodzi ucieleśnionego, zakrywając jego mądrość.

Przeto, o najlepszy z Bharata (Arjuno), najpierw opanowawszy zmysły, zniszcz tę grzeszną istotę, niszczyciela wiedzy i mądrości.

Zmysły uważa się za doskonalsze od ciała; umysł jest doskonalszy od zmysłów, intelekt doskonalszy od umysłu, a tym, co jest doskonalsze nawet od intelektu, jest Jaźń.

Tak więc, poznawszy Jaźń przewyższającą intelekt i ujarzmiwszy jaźń przez Jaźń, o potężnoręki Arjuno, zabij tego wroga o postaci pożądania, który jest trudny do pokonania.